مطالعۀ فرایند و ماهیت هویتیابی شغلی در نوجوانان دختر: یک مطالعۀ دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مشاوره، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی وعلوم تربیتی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه سنجش و اندازهگیری، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.30487/jcp.2023.324964.1374چکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعۀ فرایند و ماهیت هویتیابی شغلی نوجوانان دختر انجام شد. روش پژوهش پژوهش حاضر کیفی و دادهبنیاد است. شرکتکنندگان پژوهش حاضر شامل نوجوانان دختر مقطع متوسطۀ مدارس شهر خرمآباد در سال تحصیلی 13991400 بودندکه از طریق نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. اطلاعات به کمک مصاحبۀ نیمهساختاریافته با بیست نفر از نوجوانان، جمعآوری و با روش تحلیل استراوس و کوربین، مقولهها و طبقات اولیه استخراج و تحلیل شد. از تحلیل دادهها، سه مضمون اصلی: «کشف وجود»، «رشد خویشتن»، «فاکتورهای انتخاب شغل»، بهدست آمد. با بررسی تجربیات و ارزیابی دیدگاههای نوجوانان، آموزش نوجوانان برای دستیابی دقیقتر به اهداف شغلی و تصمیمگیری آگاهانه ضروری بهنظر میرسد. درک تجربهها، باورها و نگرشهای نوجوانان، به درک آگاهانه و جامعی از نیازها و خواستههای آنها در زمینۀ هویت شغلی و خودشناسی و تصمیمگیری شغلی منجر میشود. کمک به خودشناسی و کشف خویشتن در پیدا کردن هویت شغلی و پیشگیری از آسیبهای روانی و اجتماعی مؤثر بهنظر میآید. از دیدگاههای نوجوانان اینچنین برمیآید که تشویق و حمایت و آموزشهای هدفمند خانواده نقش انکارناپذیری در ایجاد هویت شغلی نوجوانان دارد که در این زمینه آگاهسازی والدین تأثیر فراوانی در شکلگیری هویت شغلی نوجوانان دارد و از سردرگمی در هویت شغلی پیشگیری میکند. مدرسه و آموزشهای دورۀ ابتدایی و راهنمایی زمینه را برای کشف و جستوجو در باب شناسایی خویشتن و آشناسازی با مشاغل میتواند فراهم کند که مسیر شکوفایی و موفقیت در تصمیم گیری شغلی را برای نوجوان تسریع و هموار میکند.