فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تغییرات کاربری اراضی پیرامون کلان‌شهر اصفهان از سال 1365 تا 1403 و اثرات آن بر پایداری اکولوژیکی می‌پردازد. داده‌های این مطالعه شامل تصاویر ماهواره‌ای لندست و تحلیل‌های GIS بوده که با استفاده از مدل تغییر کاربری زمین (LCM)، مدل مارکوف و الگوریتم جنگل تصادفی پردازش‌شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که طی این دوره، مساحت اراضی ساخته‌شده از  25,249 هکتار در سال 1365 به 43,593 هکتار در سال 1403 افزایش‌یافته است، درحالی‌که اراضی زراعی از 29,284  هکتار به 18,218 هکتار و اراضی باغی از 17,734 هکتار به 10,603 هکتار کاهش‌یافته‌اند. همچنین، منابع آبی منطقه از 231 هکتار در سال 1365 به کمتر از 60 هکتار در سال 1403 رسیده است که نشان‌دهنده بحران آبی در منطقه است. بررسی مدل مارکوف نشان می‌دهد که تا سال 1413، اراضی ساخته‌شده همچنان روند افزایشی خواهند داشت و 81/44٪ از اراضی زراعی و 97/39٪ از اراضی باغی به مناطق شهری تبدیل خواهند شد. این تغییرات علاوه برافزایش دمای سطحی و کاهش جذب کربن، باعث کاهش نفوذپذیری خاک و افزایش خطر سیلاب خواهد شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که بدون مداخلات مدیریتی مؤثر، روند تخریب زیست‌محیطی ادامه خواهد داشت. بنابراین، این پژوهش بر ضرورت برنامه‌ریزی پایدار برای مدیریت کاربری اراضی و حفاظت از منابع طبیعی در کلان‌شهر اصفهان تأکید دارد.