کشاورزی شهری و پیراشهری رویکردی نوین در عرضة خدمات فرهنگی اکوسیستمی: مطالعه‌ای بر مبنای ادراکات شهروندان مریوان

نویسندگان

1 گروه مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه مهندسی فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22034/jpusd.2024.478920.1319
چکیده

کشاورزی شهری در ایران رویکردی نوظهور است که به توسعه فضاهای سبز، تولیدات غذایی و خدمات تفریحی-رفاهی کمک شایانی می‌کند. هدف اصلی این پژوهش شناخت متغیرهای خدمات فرهنگی اکوسیستمی تأثیرگذار در کشاورزی شهری با رویکرد مشارکتی (از طریق شناخت ادراکات استفاده‏کنندگان از کاربرهای کشاورزی شهری) است. پژوهش حاضر بر اساس ماهیت و شیوة گردآوری داده‏ها، کمی و با ابزار پرسشنامه محقق‏ساخته انجام‌گرفته است. جامعه آماری شامل شهروندان استفاده‏کننده از کاربری‏های کشاورزی شهری و پیراشهری مریوان بود. حجم نمونه موردنیاز توسط فرمول کوکران 384 نفر برآورد گردید و از روش نمونه‏گیری در دسترس (توزیع پرسشنامه‏های آنلاین در شبکه‏های اجتماعی) داده‏ها جمع‏آوری شدند. داده‏های حاصله با استفاده از روش معادلات ساختاری توسط نرم‏افزار Smart-PLS تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که کشاورزی شهری نقش قابل‌توجهی در ارائه خدمات فرهنگی اکوسیستم به شهروندان دارد. به‌طوری‌که مؤلفه‏هایی همچون تفریح و اکوتوریسم (آماره تی 47/6)، تنوع فرهنگی (آماره تی 40/5)، روابط اجتماعی (06/3 آماره تی)، زیبایی‏شناختی (آماره تی 06/3) و جنبه‏های آموزشی (آماره تی 23/2) از مهم‏ترین مؤلفه‏های تأثیرگذار و درک شده بر مبنای تجربیات شهروندان مریوان از کشاورزی شهری و پیراشهری بود. همچنین مطلوبیت مدل ساختاری پژوهش ، با ضریب تعیین (R2) 90/0 حاکی از دقت بالای مدل نظری در پیش‏بینی متغیرها بود. بنابراین کشاورزی شهری به‏عنوان یک رویکرد نوین می‏تواند به‌عنوان بستری مناسب جهت عرضة خدمات فرهنگی اکوسیستم در شهر مریوان توسعه یابد. یافته‌های مطالعه می‌تواند راهکاری مناسب برای برنامه‌ریزان شهری در جهت گسترش فضاهای کشاورزی شهری در مناطق مشابه باشد.