تحلیل فضایی شاخصهای هویت مکانی در سکونتگاههای روستایی پیراشهری(مطالعه موردی: روستاهای پیرامون شهر شیروان)
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیا وآمایش انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
4 دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.22034/jpusd.2024.470673.1316چکیده
سکونتگاههای پیراشهری مکانهایی هستند که در معرض تغییرات هویتی بین روستا و شهر قرار دارند، لذا مطالعه وضعیت هویت مکانی ساکنان این سکونتگاهها میتواند بستری برای توسعه آتی آنها را فراهم نماید. بنابراین، هدف پژوهش حاضر، بررسی وضع شکلگیری شاخصهای هویت مکانی در سکونتگاههای پیراشهری شیروان است. این تحقیق بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس ماهیت، توصیفی- تحلیلی میباشد. برای بررسی چهارچوب نظری پژوهش از روش اسنادی و کتابخانهای و جهت بررسی شاخصهای هویت مکانی در سکونتگاههای روستایی پیراشهری از مطالعات میدانی و ابزار پرسشنامه استفاده گردیده است. جامعه آماری تحقیق شامل(4584) خانوار ساکن طبق بافر 10 کیلومتر در تمامی 15روستای واقع در پیرامون شهرشیروان است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 252خانوار به عنوان خانوارهای نمونه برآورد و به روش تصادفی مورد پرسشگری قرار گرفتند. برای تجزیهوتحلیل دادهها، از روشهای CoCoSo ، CRITIC و جهت ترسیم نقشهها از GIS و آزمون Tتک نمونهای در نرمافزار SPSS استفاده گردیده است. یافتههای تحقیق مؤید آن است که از میان شاخصهای هویت مکانی(تمایز، تداوم و پیوستگی، خودکارآمدی، عزتنفس)، شاخص خودکارآمدی و تداوم، به ترتیب با میانگینهای (014/3-) و(116/5-) بهعنوان مهمترین شاخصهای رشد هویت مکانی در روستاهای موردمطالعه بودهاند درنهایت نتایج تحلیل فضایی نشان میدهد به لحاظ برخورداری از شاخصهای هویت مکانی روستاهای گره زو، کلاتههندی و محمدآباد به ترتیب رتبههای اول تا سوم دارای بیشترین میزان رتبه و روستاهای خانلق، اله آباد سفلی و ورگ دارای کمترین رتبه به لحاظ برخورداری از شاخصهای هویت مکانی هستند.