فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعارضات و کشمکش­های روانی ـ معنوی نقش مهمی در میزان سلامت جسمانی و روانی انسان­ها دارند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر به مطالعۀ پدیدۀ کشمکش­های روانی ـ معنوی، عوامل پدیدایی، و پیامدهای آن در ایران پرداخت. این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از نظریۀ وابسته به زمینه انجام شد. بدین منظور، 14 مشارکت‌کننده به روش نمونه‌گیری هدفمند و با استفاده از مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته به مدت 5 ماه موردمطالعه قرار گرفتند. داده‌ها جمع‌آوری، ثبت، کدگذاری و مقوله‌بندی و نهایتاً در قالب الگوی نظری صورت‌بندی شدند. نتایج حاصل از تحلیل کدگذاری مصاحبه‌ها به شناسایی «280 کد»، «16 مقوله»، «3 درون‌مایه»، و«1 الگوی نظری» منتهی شد. 7 مقولۀ «روان‌شناختی»، «خانوادگی»، «موقعیت استرس‌زا»، «درونی‌سازی دینی»، «تصور از خدا»، «دلبستگی به خدا»، و «جهت‌گیری دینی پرسش‌گرانه» ذیل درون‌مایه عوامل پدیدایی کشمکش­های روانی ـ معنوی در تجربۀ زیستۀ مشارکت‌کنندگان شناسایی شد. سه مقولۀ «مشکلات روان‌شناختی»، «بی‌انگیزگی دینی»، و همچنین «رشد دینی» جزو درون‌مایه پیامدهای کشمکش­های روانی ـ معنوی تشخیص داده شدند. توجه به پدیدۀ کشمکش­های روانی ـ معنوی، و عوامل پدیدآورندۀ آن، به‌خصوص در بافت فرهنگی کشور ایران، و همچنین ساخت مداخلات روان‌شناختی متناسب با این کشمکش‌ها ضرورت مضاعف دارد.