جداسازی آنالوگ‌های ژن‌های مقاومت به بیماری(RGAs) در سیب‌زمینی با استفاده از روش

doi
10.22092/spij.2017.110972
چکیده

استفاده از ارقام مقاوم یکی از راه‌کارهای اصلی کاهش خسارت ناشی از تنش‌های زیستی در گیاهان است. لازمه تولید چنین ارقامی شناسایی، جداسازی و مکان‌یابی ژن‌های مقاومت به بیماری است. در این پژوهش، برای جداسازی آنالوگ‌های ژن‌های مقاومت به بیماری در سیب‌زمینی از روش Motif directed Profiling (MdP) استفاده شد. بدین منظور، هفت آغازگر دژنره طراحی‌ شده براساس دامنه حفاظت‌شده TIR ژن‌های مقاومت به بیماری گیاهی برای تکثیر آنالوگ‌های ژن‌های مقاومت به بیماری در 46 نتاج F1 حاصل از تلاقی دو والد دیپلویید هتروزیگوت SH83-92-488(SH) و RH89-039-16(RH) با حداکثر نوترکیبی مورداستفاده قرار گرفت. در مجموع 454 نشانگر چندشکل حاصل شد که با استفاده از نقشه پیوستگی AFLP جمعیت متشکل از 10000 نشانگر، مکان‌یابی شدند. برای شناسایی RGAها تعدادی از نوارها جداسازی و توالی‌یابی شدند که 11/66 درصد آن‌ها (160 نوار) تشابه معنی‌دار با ژن‌های مقاومت شناخته‌شده و RGAها داشتند و اغلب این RGAها در نواحی ژنومی سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی دارای خوشه‌های RGA مکان‌یابی شدند. نقشه پیوستگی این RGAها در ارتباط با نقشه پیوستگی فوق‌اشباع این جمعیت با 10000 نشانگر AFLP نشان داد که اغلب این RGAها در خوشه‌ها یا زیرخوشه‌های جدید یا موجود در نقشه گروه‌بندی شدند. تعداد 117 نشانگر در مکان‌های منطبق با خوشه‌های ژن‌های مقاومت روی کروموزوم‌های 5، 6، 9 و 11 و همچنین 15 نشانگر در جایگاه تقریبی مکان‌های ‌ژنی کمّی مقاومت موجود در کروموزوم‌های 1، 2، 4 و 7 مکان‌یابی شدند. اکثریت این RGAها، معرف توالی‌های RGA جدید بودند. نتایج حاصل از این پژوهش می‌تواند در مکان‌یابی ژن‌های مقاومت منفرد و مکان‌های کمی مقاومت به بیماری‌ها مورداستفاده قرار گیرد