بررسی عوامل تسهیل‌کنندة رشد پس از ضربه در بیماران مبتلا به کرونا: تحلیل مضمون

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه داخلی، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.

3 استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30487/jcp.2021.319388.1350
چکیده

شیوع کووید 19 در جهان مشکلات روانی و جسمی متعددی برای افراد به‌وجود آورده است، اما برخی افراد علی‌رغم این مشکلات، رشد پس از ضربه را تجربه می‌کنند.  هدف پژوهش حاضر تبیین تسهیل‌کننده‌های رشد پس از ضربه براساس تجربیات بیماران مبتلا به کووید 19 است. طرح پژوهش کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام شد. 25 شرکت‌کننده با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با استفاده از مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته و عمیق موردمصاحبه قرار گرفتند. نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع داده‌ها مورداستفاده قرار گرفت. داده‌ها مطابق با فرایند گام به گام تحلیل مضمون بروان و کلارک و با استفاده از  نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. تحلیل داده‌ها منجر به 90 کد اولیه، 23 مضمون پایه، 6 مضمون سازمان‌دهنده شد. مهم‌ترین عوامل تسهیل‌کننده و زیرمجموعه‌های آن عبارت بودند از: ادراک حمایت (حمایت دوستان، حمایت خانواده، ازخودگذشتگی، حمایت کادر درمان)؛ معنویت (باورهای معنوی، رفتارهای معنوی، سابقۀ مذهبی)؛ ویژگی‌های شخصیتی (خوش‌بینی، برون‌گرایی، سخت‌رویی، نداشتن سابقۀ روان‌رنجوری، انعطاف‌پذیری، وظیفه‌شناسی، خودکارامدی و ژرف‌اندیشی)؛ دلبستگی ایمن (روابط ایمن خانواده، احساس دوست داشته شدن)؛ تجرۀ گذر از بحران (حوادث ناگوار، سابقۀ بیماری، سابقۀ فقدان، مواجهه با مرگ)؛ و متغیرهای جمعیتی (جوان بودن، تحصیلات بالا). نتایج نشان داد عوامل مختلفی ممکن است رشد پس از ضربه را در بیماران مبتلا به کووید 19 تسهیل کند. شناسایی این تسهیل‌کننده‌ها می‌تواند در طراحی و اصلاح برنامه‌های مداخله‌ای برای بیماران مبتلا به کرونا کمک قابل‌توجهی کند.