نقش انواع مقابلۀ دینی در تجربۀ سوگ و سلامت روانی بازماندگان افراد جان‌باخته در اثر ویروس کرونا

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران .

3 دانشجوی دکترای روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، پژوهشکدة علوم رفتاری، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

4 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.

doi
10.30487/jcp.2022.314427.1338
چکیده

از اوایل سال 2020 با شیوع جهانی ویروس کرونا، افراد زیادی به این بیماری مبتلا شده و تعداد قابل‌توجهی جان خود را ازدست داده‏اند. بازماندگان افراد درگذشته، به‌علت محدودیت‏های شدید ارتباطی (قرنطینه)، از انواع حمایت‏های فردی و اجتماعی برای تسهیل تجربۀ سوگ محروم بودند که این خود سلامت جسمی و روان‌شناختی بازماندگان را تهدید می‏کند. در این میان منابع شخصی مقابله‏ای افراد می‏تواند نقش بسزایی داشته باشد. دین یکی از این منابع مقابله است. هدف از این پژوهش بررسی رابطۀ چندمتغیری سبک‏های مختلف مقابلۀ دینی، تجربۀ سوگ و نیز سلامت روانی بازماندگان افراد درگذشتۀ مبتلا به بیماری کرونا بود. 277 نفر از ساکنان شهر مشهد که یکی از بستگان نزدیک‏شان را در بیمارستان بستری و به‌علت ابتلا به کرونا ازدست داده بودند، با رضایت خویش پرسش‌نامه‏های الکترونیکی این پژوهش را تکمیل کردند. روش این پژوهش توصیفی از نوع هم‌بستگی بود. برای سنجش متغیرهای پژوهش از سیاهۀ آثار سوگ، مقیاس اضطراب، افسردگی و استرس و مقیاس مقابلۀ دینی استفاده شده است. نتایج تحلیل یافته‏ها نشان داد، میان تمام متغیرهای پژوهش رابطۀ معنادار مشاهده شد و بیشترین ضریب هم‌بستگی بین مقابلۀ دینی منفی دینی و مؤلفۀ انفصال و طرد تجربۀ سوگ و کم‌ترین آن بین مقابلۀ دینی مثبت و رفتار وحشت‌زدگی تجربۀ سوگ به‌دست آمد؛ مقابلۀ دینی مثبت آسیب کم‌تر در تجربۀ سوگ و سلامت روانی بیشتر و مقابلۀ دینی منفی آسیب بیشتر در تجربۀ سوگ و سلامت روانی کم‌تر را پیش‏بینی کرد.