اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر اضطراب و خودکارآمدی کودکان مضطرب: یک مطالعة موردی با خط پایة ناهم‌زمان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مشاوره، گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکدة علوم تربیتی و روان‏شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار گروه مشاوره، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.30487/jcp.2022.313648.1336
چکیده

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری بر اضطراب و خودکارآمدی کودکان بود. جامعۀ آماری پژوهش کودکان مضطرب 8 تا 12 سالۀ شهر اهواز بود. نمونۀ پژوهش شامل 3 کودک مضطرب بودند که با فراخوان در گروه‏های مدارس و مراکز مشاور‏ۀ شهر اهواز و باتوجه‌به نقطۀ برش پرسش‏نامۀ تشخیص اختلالات مرتبط با اضطراب کودکان و مصاحبه با روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شدند. در این پژوهش از طرح پژوهشی تک‌موردی با خط پایۀ ناهم‌زمان استفاده شد. پروتکل درمان شناختی ـ رفتاری طی شانزده جلسه اجرا شد. داده‏ها در سه مرحلۀ خط پایه، در فرایند درمان و یک ماه پس از درمان جمع‏آوری شدند و به روش شاخص تغییر پایا، درصد بهبود و ترسیم دیداری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که در مرحلۀ درمان شرکت‏کننده‏ها در متغیر اضطراب (96/30 درصد) و در متغیر خودکارآمدی (13/28 درصد) بهبود پیدا کردند و این بهبود تا مرحلۀ پیگیری ادامه داشت؛ متغیر اضطراب 77/35 درصد و در متغیر خودکارآمدی 31/31 درصد. همچنین شاخص تغییر پایای هر دو متغیر در مرحلۀ پس از درمان و پیگیری معنادار (1.96z= و سطح معناداری 05/0) بود. بنابراین درمان شناختی ـ رفتاری با افزایش آگاهی و مهارت‏ها و کاهش دادن واکنش‏های ناکارآمد باعث کاهش اضطراب و افزایش خودکارآمدی کودکان می‏شود.