فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناحیه ‌پیراشهری اردبیل به‌دنبال پذیرش نقش مرکزیت استانی شهر اردبیل و متأثر از جریانات بیرونی اثرگذار این‌شهر، با پدیده خزش شهری شتابان، گسترده، ناموزون و کنترل نشده‌ای مواجه شده است. شهراردبیل با دستیازی به عرصه‌های پیرامون، روستاهای پیراشهری خود را در ابعاد مختلف با تحولات و چالش‌های عدیده‌ای روبرو نموده‌است. پارادایم شناخت علمی حاکم بر پژوهش باهدف تبیین تحولات کالبدی- فضایی رُخ‌داده در ناحیه پیراشهری‌اردبیل، از نوع «تفسیری» و روش‌شناسی به‌صورت «کیفی» بوده و از جنبه زمانی، تحقیقی از نوع مقطعی (پس از شکل‌گیری استان در سال1372) است. تحقیق به‌شیوه «مصاحبه نیمه‌ساختارمند» صورت گرفته و مشارکت‌کنندگان تحقیق شامل 28 نفر از مدیران محلی روستاها، کارشناسان و مدیران برنامه‌ریزی توسعه روستاهای ناحیه پیراشهری در 20 روستای واقع در حریم شهراردبیل (قلمرو مکانی ‌پژوهش) بودند.یافته­های‌پژوهش، بر تحولات گسترده و گوناگون روستاهای پیراشهری در ابعاد مختلف محیطی- اکولوژیک، اجتماعی- فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و چالش‌های مدیریتی دلالت دارد که در این میان به‌ترتیب «محدودیت منابع‌آب، واگرایی‌فرهنگی و عدم‌امنیت، تضعیف منابع‌تولید، ساخت و سازهای‌غیرمجاز و تغییر کاربری‌اراضی، عدم مدیریت یکپارچه شهر و روستا و ضعف مدیریت شهری در گستره حریم»، به عنوان اهمّ این چالش‌ها قابل‌ذکر است. ازآنجاکه چالش‌های یادشده متأثر از عوامل مختلف اثرگذار بیرونی چون «اجرای طرح‌های عمرانی منابع آب، شهرگرایی، مدیریت بخشی و انتزاعی شهر و روستا و تداخل وظایف شهرداری و جهاد کشاورزی در مدیریت‌حریم و ...» می‌باشند، برون‌رفت از چالش‌موجود، نیازمند بازاندیشی فکری و محتوایی در مبانی نظری و اندیشه‌ای در راهبردها، سیاست‌ها و برنامه‌ها و تجدیدنظر در شیوه مداخلات و اقدامات اجرایی در چارچوب برنامه‌ریزی کالبدی- فضایی است؛ زیرا با بهره‌گیری از روش‌های برنامه‌ریزی و شیوه مداخله‌کالبدی در نواحی پیراشهری، مبتنی بر رویکرد فضایی و یکپارچه‌نگری، پیوند فضایی- عملکردی سکونتگاه‌های ناحیه پیراشهری قابل‌دستیابی خواهد بود.