برساخت روابط خانوادگی در خانواده‌های نابارور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 استاد گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 دانشیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.30487/jcp.2022.312598.1332
چکیده

یکی از مسائل مهم جامعۀ نوین افزایش ناباروری است. فرایند درمان ناباروری چالش‌هایی را در روابط زوجین و نهاد خانواده ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر درپی بررسی خانواده‌های ناباروری است که فرایند درمانی را سپری کرده‌اند. ازاین‌رو مواجهۀ روانی آنان را با مسئلۀ باروری و همینطور تأثیرات فرایند درمانی بر روابط زوجین را به مداقه گذاشتیم. بنابراین با روش نظریۀ زمینه­ای و رویکرد گلیزری در دو مرحله کدگذاری واقعی و نظری براساس یک الگوی نشانه ـ مفهوم، روایت‌های 13 مصاحبه با زوجین ناباروری که بعد از فرایند درمانی صاحب فرزند شده بودند تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان از آن دارد که احساسات فردی و متقابل زوجین در مواجهه با ناباروری بیانگر حس فرد نابارور در قربانی کردن شریک زندگی خود، تفکر مشکل اشتراکی زوجین و همچنین حس قربانی شدن در کنار شریک زندگی نابارور است که مقولۀ محوری «آینه‌های مقابل و خود آینه‌سان» بیانگر تنوع این حالات روحی است. اما رابطۀ زوجین در فرایند درمان بیانگر روندی همسوتر مانند فرصت‌سازی تهدیدها، حفظ روال، کنترل اوضاع و اشارۀ مختصری به ضعف کنترل اوضاع است که «هم‌زیستی در شرایط بحران» بازگوی مقولۀ محوری آن است که درکل نشان از آن دارد که در شرایط بحران درمانی، هم‌زیستی مسالمت‌آمیز زوجین تداوم داشته است. درنهایت از بطن دو مقولۀ محوری اشاره‌شده مقولۀ هسته «برساخت روابط خانوادگی در خانواده‌های نابارور» برساخت شد. نتیجه اینکه زوجین بسته به ادارکات فردی و بازخوانی احساسات متقابل از شرایط ناباروری، یا دچار سردی عاطفی می‌شوند یا علاقۀ بیشتری به همسر پیدا می‌کنند.