فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توصیف، شناسایی مؤلفه‌های مفاهیم دینی گام پیشین در سنجش و طراحی بسته‌های کاربردی مبتنی‌بر آن‌هاست. هدف پژوهش حاضر استخراج مؤلفه‌های امید از آیات قرآن کریم و تدوین مدل مفهومی آن است. در این پژوهش به منظور استخراج مؤلفه‌های مفهوم امید از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. جامعۀ متنی پژوهش کتاب مقدس قرآن و نمونۀ متنی آیات با محتوای واژۀ‌ «رجا»، «یأس» و «قنوط» و مشتقات آن‌هاست که به صورت هدفمند انتخاب شداند. یافته‌های پژوهش نشان داد که امید آگاهی غیرقطعی در دست‌یابی به اهداف مطلوب در آینده است و لازمۀ آن علاوهگ‌بر اعتماد به جایگاه بیرونی، احساس خوشایند کنونی است که انگیزۀ کافی در انجام اعمال لازم برای دست‌یابی به اهداف را تأمین می‌کند. امید در آیات قرآن از چهار ویژگی مهم «هدف»، «تکیه‌گاه»، «اسباب امید (مادی و فرامادی)»، و «تلاش و تحمل سختی‌ها» برخوردار است. همچنین، مؤلفه‌های روان‌شناختی امید عبارت‌اند از: «عاملیت اعتمادزا»، «عاملیت سبب‌ساز» و «عاملیت نیروبخش». این بررسی نشان داد با رویکرد بین‌رشته‌ای از طریق خوانش روان‌شناختی آیات قرآن، مفهوم امید دارای تعریف، سه مؤلفۀ روان‌شناختی و مدل مفهومی است.