فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف مقالۀ حاضر بررسی تأثیر آشنایی فرهنگی و زبانی با یک متن و نقش آن در درکِ خواندن، درک شنیدن و مدت زمان خواندن آن متن است. الگوی نظری مورداستفاده در این بررسی الگوی طرح‏واره است که به دانش پیشینِ فرد از جهان اشاره دارد. این الگو ابتدا توسط کانت مطرح شد، اما این بارتلت بود که آن را رشد داد و به‌کار گرفت. بنابر این مفهوم، پردازش متن به‏واسطۀ دانشِ پیشینِ انباشت‏شده در ذهنِ خواننده/شنونده (الگوهای ذهنی) تسهیل می‏شود. برای بررسی این موضوع، سه متن از کتاب ریدینگ آیلتس مربوط به سال 2021 از بخش تاریخ بیشه‏زار در بریتانیا در اختیار سه گروه (کنترل، آشنا با طرح‏وارۀ زبانی و آشنا با طرح‏وارۀ فرهنگی، هر گروه 30 نفر و درمجموع 90 نفر) قرار گرفت. گروه کنترل هیچ آشنایی با طرح‏واره‏های زبانی و فرهنگیِ متن نداشت. گروه دوم با طرح‏واره‏های زبانی متن و گروه سوم با طرح‏واره‏های فرهنگیِ متن آشنایی داشتند. به منظور بررسی نقش طرح‏واره‏ها بر فرایند فهم خواندن، فهم شنیدن و مدت زمان خواندن و نیز مقایسۀ تفاوت این سه گروه با هم، سه آزمون روی این سه گروه انجام شد. نتایج حاکی از آن است که گروه کنترل در هر سه آزمون نمرات پایین‏تری نسبت‌به دو گروه دیگر به دست آورد. نتایج گروه آشنا با طرح‏وارۀ زبانی هم بهتر از گروه آشنا با طرح‏وارۀ فرهنگیِ متن بود.