تبیین پیشرانهای کلیدی مؤثر بر تحققپذیری گردشگری جامعهمحور در توسعه روستاهای پیراشهری کلانشهر رشت
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا. دانشگاه پیام نور. تهران. ایران.
doi
10.22034/jpusd.2025.488032.1323چکیده
گردشگری جامع محور در روستاهای پیراشهری، یک برنامه یا اقدام گروهی از جامعه است که تصمیم گرفتهاند در یک صنعت گردشگری محلی در مقیاس کوچک تا متوسط شرکت کنند و آن را توسعه دهند. در این راستا، ازآنجاکه گردشگری جامعهمحور توسط جوامع محلی آغاز و هدایت میشود، بهاحتمالزیاد نتایج مطلوب اجتماعی و اقتصادی را به حداکثر میرساند. ازاینرو، پژوهش حاضر باهدف تبیین پیشرانهای کلیدی مؤثر بر تحققپذیری گردشگری جامعهمحور در توسعه روستاهای پیراشهری رشت انجامشده است، ازاینرو، ازنظر هدف؛ کاربردی و دارای ماهیت تفسیری و تحلیلی و ازلحاظ روش در گروه پژوهشهای کیفی و کمی قرار دارد. بهمنظور تجزیهوتحلیل اطلاعات از روش تئوری زمینهای و آزمونهای آماری رگرسیون، تحلیل مسیر و همبستگی استفادهشده است. نتایج نشان داد، پیشرانهای مؤثر در تحققپذیری گردشگری جامعهمحور در روستاهای پیراشهری رشت شامل: سرمایهگذاری و اعتبارات، افزایش آگاهی و اطلاعرسانی درزمینه گردشگری در بین ذینفعان، توانافزایی زنان، ایجاد کمیتههای راهبردی برای طرحهای گردشگری، تقویت مشارکت اجتماعی، ترسیم الگوی گردشگری جامعهمحور، اصلاح ساختار قدرت در بخش گردشگری، ایجاد شبکه عرضه، تحلیل سرمایه مقصد گردشگری روستاهای پیراشهری، در نظر گرفتن گردشگری بهعنوان مکمل توسعه، حفظ فرهنگ محلی در روستاها و مدیریت مطلوب؛ هستند. سپس در فاز کمی پژوهش، بررسی مقادیر ضریب همبستگی پیرسون نشان داد،بین تمامی پیشرانهای مطرحشده با توسعه روستاهای پیراشهری رابطه مثبت و معنیداری در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. درنهایت نتایج تحلیل مسیر نشان داد، میزان اثرات مستقیم پیشرانهای (افزایش آگاهی و اطلاعرسانی در زمینه گردشگری در بین ذینفعان، تقویت مشارکت اجتماعی، حفظ فرهنگ محلی در روستاها) بیشتر از سایر پیشرانها بوده و پیشران اصلاح ساختار قدرت در بخش گردشگری بیشترین میزان اثرات غیرمستقیم را در توسعه روستاها شامل شده است. همچنین با توجه به نتایج مجموع اثرات علی، پیشران افزایش آگاهی و اطلاعرسانی درزمینه گردشگری در بین ذینفعان با مقدار 246/0 بیشترین میزان تأثیر را در توسعه روستاها در ابعاد (اقتصادی، اجتماعی، محیطی و فرهنگی) به خود اختصاص داده است.