فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدوده‌های روستایی واقع در فضای پیراشهری تهران از نیم‌قرن اخیر همواره مهاجرپذیر بوده و این امر منجر به شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی در روستاها شده است. هدف پژوهش در ابتدا بررسی و تحلیل روند و کلان عوامل مؤثر بر شکل‌گیری و گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی در این روستاها در نیم‌قرن اخیر است و در ادامه با تمرکز بر تغییرات و تحولات جمعیتی رخ‌داده در 283 روستای دارای سکنه حریم تهران طی سه دهه اخیر، به چهره نمایی از وضع موجود، ارائه الگوهای فضایی سکونتگاه‌های روستایی و پیش‌بینی کانون‌های جوشان شکل‌گیری اسکان‌ غیررسمی در این فضاها پرداخته است. پژوهش به لحاظ هدف کاربردی، به لحاظ محتوا توصیفی - تحلیلی و ازنظر روش کیفی-کمی است. داده‌های موردنیاز از طریق بررسی‌های اسنادی و اطلاعات و آمارهای رسمی گردآوری‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل‌ داده‌های جمعیتی از نرم‌افزار SPSS و برای شناسایی الگوهای فضایی نقاط سکونتگاه‌های روستایی از روش‌های درون‌یابی و تخمین تراکم کرنل در محیط GIS استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد سرآغاز مهاجرپذیری و شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی در محدوده روستاهای پیرا‌شهری تهران عمدتاً پس از تصویب و اجرای قانون اصلاحات ارضی رخ‌داده است. آرایش و الگوی فضایی و تراکم مکانی جمعیت در محدوده‌های روستایی تهران با شدت بسیار زیادتری گرایش به‌سوی روستاهای بزرگ‌تر در بخش‌های جنوب غرب و جنوب شرق تهران دارند و تراکم جمعیت در پرتراکم‌ترین نقاط روستایی این مناطق در طی سال‌های 95-1375 از حدود 40 نفر، به 85 نفر در هکتار رسیده و پیش‌بینی می‌گردد تراکم جمعیت تا سال 1405، به بیش از 168 نفر در هکتار برسد.