اثربخشی درمان شناختی رفتاری بر حل مسئله و تعلل ورزی در افراد با اختلال افسردگی پایدار

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران (نویسنده مسئول)

2 کارشناسی ارشد بالینی، گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

doi
10.22038/mjms.2024.80814.4659
چکیده

مقدمه: اختلال افسردگی اساسی یکی از شایع‌ترین و پرهزینه ‌ترین اختلالات روانپزشکی در سراسر جهان است. از جمله مشکلات شایع در افراد مبتلا به افسردگی اساسی، تعلل ‌ورزی و ناتوانی در حل مسائل و چالش‌های روزمره است. این مشکلات می‌تواند بر کیفیت زندگی، عملکرد شغلی و روابط اجتماعی آنها تأثیر منفی بگذارد. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری در کاهش تعلل‌ورزی و بهبود مهارت حل مسئله در افراد مبتلا به افسردگی اساسی انجام شده است.روش: در این پژوهش آزمایشی با طرح خط پایه چندگانه، تعداد چهار آزمودنی مبتلا به اختلال افسردگی اساسی از طریق روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها در سه مرحله خط پایه، مداخله (درمان شناختی-رفتاری) و پیگیری از طریق مشاهدات مستقیم، گزارش خودآزمودنی و پرسشنامه ‌های استاندارد تعلل ‌ورزی و حل مسئله جمع ‌آوری گردید. سپس داده‌ها با استفاده از روش‌های آماری توصیفی و استنباطی مانند تحلیل دیداری نمودارها، درصد داده ‌های غیرهمپوش و محاسبه اندازه اثر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج: یافته ‌های حاصل از این پژوهش نشان داد که درمان شناختی-رفتاری باعث کاهش معنادار تعلل ‌ورزی و بهبود قابل ملاحظه در مهارت حل مسئله در آزمودنی ‌های مورد مطالعه شده است. محاسبه شاخص‌های آماری نظیر درصد داده‌های غیرهمپوش (88 درصد) و اندازه اثر کوهن (d=2.41) برای تعلل ‌ورزی و شاخص SMD=-2.42 برای حل مسئله، تأییدکننده تأثیر مثبت و قابل توجه این روش درمانی بر کاهش این مشکلات بوده است.