ارزیابی شاخص های مرتبط با کیفیت دانه در ژنوتیپ‌‌های پیشرفته گندم نان در شرایط دیم

doi
10.22092/spij.2017.111004
چکیده

کیفیت نانوایی دانه های گندم از ویژگی‌های مهم ارقام زراعی گندم در شرایط دیم است. در این بررسی ویژگی‌های کیفی دانه و زیر واحد های گلوتنین دانه 25 ژنوتیپ پیشرفته گندم نان با رقم زراعی سرداری مقایسه شد. ژنوتیپ‌ های شماره 11 ((OK82282//BOW/NKT/3/F4105W2.1 و 17(Ghods*3/Kavvko//Ghods*3/kaz/kavko) با امتیاز ژنومی 10 که حداکثر امتیاز است برترین ژنوتیپ ها بودند. ژنوتیپ شماره 18 (ALMATY POLUKOVILIK) با امتیاز ژنومی 9 نیز در رتبه دوم قرار گرفت. امتیاز ژنومی رقم زراعی سرداری برابر 8 بود. تعدادی از ویژگی های مهم کیفی دانه برای این ژنوتیپ‌ها براساس روش استاندارد بخش تحقیقات غلات موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر اندازه‌گیری شد و برای مقایسه ژنوتیپ‌ها از نظر این ویژگی‌ها که از نظر عددی همبستگی مثبتی با کیفیت نانوایی دارند، از روش ناپارامتری رتبه و در نهایت میانگین رتبه ها استفاده شد.از نظر درصد پروتئین ده ژنوتیپ برتر از سرداری بودند. ژنوتیپ شماره 8 (MARAGHEH-79-80-2) از نظر در صد پروتئین و عدد زلنی برترین، از نظر حجم نان و سختی دانه رتبه سوم و از نظر شاخص SDS رتبه دوم را داشت. این ژنوتیپ که از ژنوتیپ‌های در دست معرفی در معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم ایستگاه سرارود است، از نظر کلیه خصوصیات مورد بررسی برترین میانگین رتبه, و از نظر حجم نان و حجم رسوب SDS برترین ژنوتیپ و از نظر درصد پروتئین( 3/12 %) و عدد زلنی رتبه سوم را داشت.