دگردیسی سکونتگاههای روستایی در مجاور کلانشهرها: یک پژوهش فراتحلیل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22034/jpusd.2024.416191.1282چکیده
اگر فضاهای جغرافیایی را پدیدهای در حال تغییر و تحول بدانیم؛ فضای روستاهای مجاور کلانشهری نیز از این قاعده مستثنی نیست. شناخت چیستی و چرایی این دگردیسیها و برنامهریزی برای مواجهه با آنها (چگونه) موضوعی است که هدف این پژوهش قرارگرفته است. برای گردآوری تحقیقات و مطالعات انجامشده 40 نمونه پژوهش بدون اعمال محدودیت زمانی انتخاب شدند. برای تحلیل مطالعات با روش فراتحلیل از شاخص سهگانه بلیکی استفاده شد. لذا روند ارائه مطالب نیز بیشتر به صورت اسنادی و یافتههای حاصل از نتایج مطالعات مختلف مرتبط با موضوع است. طبق یافتهها، مطالعات این حوزه با نوعی روند کاهشی همراه است. به لحاظ بعد روششناسی، عمده پژوهشهای این حوزه با استفاده از دادههای ثانویه (اسنادی-کتابخانهای) بهدستآمده است و عمدتاً هم با روشهای مختلف کمی مورد تجزیهوتحلیل قرارگرفته و روشهای کیفی و ترکیبی کمتر در جریان مطالعات لحاظ گردیده است. بررسی بعد محتوایی مطالعات نشان میدهد چراییها، اغلب بهصورت سطحی بررسیشده و نکته قابلتوجه آنکه در بررسی چگونه بودن پدیده صرفاً به ارائه راهکارهایی در چکیده و پایان مقالات فارسی محدودشده است. وجود تکرار در روشها و نتایج حاصل از چیستی و چرایی پدیده، سبب شباهت راهکارها شده است. در پایان نوشتار، متناسب با یافتههای تحقیق، الگوی نهایی پژوهش در سه محور ارائه گردیده است. نتایج این پژوهش میتواند با ترکیب مطالعات پیشین و دستیابی به نگرشی جدید در خصوص مطالعه تحولات سکونتگاههای روستایی مجاور کلانشهرها، ایدهها و راهکارهای نوینی را به مدیران و سیاستگذاران حوزه علم عرضه کند.
