تدوین الگوی جامع هدایت تحصیلی دانش‌آموزان مبتنی بر رویکرد رشدی

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشگاه علامه طباطبائی

4 دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشجوی مقطع دکتری مشاوره

doi
10.30487/jcp.2021.275677.1244
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی جامع هدایت تحصیلی دانش­آموزان مبتنی‌بر رویکرد رشدی با روش کیفی و از نوع تحلیل مضمون انجام گرفت. ابتدا مضامین متون سند تحول بنیادین، مبانی نظری تحول بنیادین و برنامۀ درسی ملی و سپس متون تخصصی راهنمایی و مشاورۀ مدرسه، و رشد، تحلیل و استخراج شد. سپس مضامین مصاحبه با صاحب­نظران متخصص در حوزۀ هدایت تحصیلی و مشاوران مدرسه به­دست آمد. از مجموع 986 مقولۀ فرعی و 141 مقولۀ اصلی به­دست آمده از کدگذاری اسناد، متون و مصاحبه­ها، تعداد 21 مضمون هسته­ای حاصل شد که محورهای اصلی الگو را شکل دادند. مضامین هسته­ای در چهار رکن؛ مبانی، ارائه و محتوا، مدیریت و اداره، و پاسخ­گویی دسته­بندی شدند. در رکن مبانی، بنیان­ها دارای چهار محور اصلی (رابطۀ انسان با هستی، رشد و تعالی انسان، هویت انسان، قابلیت­ها و ظرفیت­های انسان) و الزامات و ضرورت­ها دارای دو محور اصلی (سازمانی و هدایت­گری) هستند. رکن ارائه و محتوا دارای پنج محور اصلی در شایستگی­ها (تحصیلی، شغلی، شخصی، اجتماعی و معرفت دینی) است. رکن مدیریت و اداره دارای سه محور اصلی (خانواده، مشاوران و عوامل مدرسه) در اجزا و ارکان و دارای دو محور اصلی (طرح­ریزی تحصیلی/شغلی و تسهیل­گری) در شاخص­های اجرا و اداره است. رکن پاسخ­گویی نیز دارای دو محور اصلی (پسامدرسه و موقعیت­نگری) در جنبۀ نتایج و 4 محور اصلی (ارزیابی یکپارچه و رشدمحور، نیازسنجی و تفاوت­های فردی) در جنبۀ شاخص­های پاسخ­گویی است