فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زیست­پذیری یکی از مباحث و تئوری­های نوین در برنامه­ریزی روستایی است که در بیشتر کشورها به‌عنوان یک اصل راهنما در چارچوب گفتمان پایداری در سیاست‌گذاری‌ها گسترش‌یافته است. در همین راستا پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه شاخص­های زیست­پذیری در روستا-شهرهای پیرامون شهر همدان پرداخته است. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-تحلیلی بوده که به روش پیمایش انجام‌شده است. جامعه آماری این تحقیق خانوار­های ساکن روستا-شهرهای موردمطالعه به تعداد 3900 خانوار بود که 246 خانوار با استفاده از فرمول کوکران و به روش انتساب متناسب به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده­های موردنیاز علاوه بر مرور عمیق کتابخانه­ای و اسنادی ادبیات، ابزار اصلی گردآوری داده­های میدانی، پرسشنامه محقق ساخته بود که شامل دو بخش ویژگی­های فردی و شاخص­های زیست­پذیری با عنایت به هدف تحقیق بود. روایی ابزار تحقیق توسط متخصصان موضوعی در دانشگاه انجام گرفت و محاسبه پایایی نیز با ضریب آلفای کرونباخ (92/0-83/0) تأیید شد. تحلیل داده­های گردآوری‌شده با استفاده از تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون تی تک نمونه­ای، همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار SPSS26 و Smart PLS4 انجام گرفت. نتایج بیانگر تفاوت معنی­دار بین روستاهای موردمطالعه بود به‌گونه‌ای که در تمام ابعاد زیست­پذیری روستای شورین دارای میانگین بیشتر نسبت به روستاهای دره مرادبیگ و حیدره بود. متغیرهای مستقل در­آمد غیرکشاورزی، فاصله تا شهر و تعداد خدمات با متغیر وابسته سطح زیست­پذیری رابطه مثبت و معنی­دار داشتند. درنهایت مشخص گردید که در متغیر وابسته زیست­پذیری روستایی به ترتیب عامل­های فیزیکی-زیرساختی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، محیطی و نهادی بیشترین تأثیر رادارند.