ارائۀ نظام نمره‌گذاری و تعیین ویژگی‏های ‏روان‌سنجی آزمون خانه ـ درخت ـ آدم جنبشی در فرهنگ ایرانی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روان‌شناسی شخصیت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار، ایران

doi
10.30487/jcp.2020.118695
چکیده

آزمون نقاشی «خانه - درخت - آدم جنبشی» یکی از ده آزمون پرکاربرد روان­شناختی است. این آزمون می‏تواند بخش‏های ‏نیمه­هشیار و ناهشیار شخصیت را آشکار سازد. محدودیت شواهد علمی در تأیید ویژگی‏های ‏روان­سنجی، مهم­ترین چالش این روش فرافکن است. هدف پژوهش حاضر ارائۀ یک نظام نمره­گذاری برای این آزمون است تا روایی و پایایی آن را به­دست آورد. برای تهیه و تدوین نظام نمره‌گذاری، نخست از منابع معتبر مربوط به تفسیر آزمون­های نقاشی، ۵۵۸ نشانگر بر اساس عوامل اصلی و مقیاس­های فرعی پرسش­نامۀ شخصیتی نئو به تفکیک نمادهای عمومی، آدم، درخت و خانه استخراج شد. نمره­گذاری با مدل راش صورت گرفت. سپس ۱۳۰ نفر که به مرکز مشاورۀ بیدار واقع در شهر تهران مراجعه کرده بودند انتخاب شدند. برای سنجش روایی آزمون نقاشی، شرکت­کنندگان‏ ‏آن را به­صورت هم­زمان با پرسش‌نامۀ شخصیتی نئو انجام دادند. به­منظور محاسبۀ پایایی بیرونی آزمون، ۲۹ نفر از ‏شرکت‌کنندگان ‏دو هفته بعد از اجرای آزمون اول، آزمون نقاشی را دوباره اجرا کردند. پایایی بیرونی نشانگرهای مربوط به عامل‏های ‏بی­ثباتی هیجانی، برون­گرایی، توافق و وظیفه­شناسی در آزمون نقاشی مناسب و معنادار به­دست آمد. ضرایب آلفای کرونباخ آزمون نقاشی برای پنج عامل شخصیت بالا و در سطح 01/0 p < معنادار محاسبه شدند. در پژوهش حاضر۷۰ درصد کل نشانگرهای آزمون نقاشی خانه -درخت - آدم جنبشی دارای ‏‏روایی مناسبی بودند. نتیجۀ نهایی پژوهش نمایانگر پایایی و روایی بالای این آزمون و وجود تفاوت‏های ‏بومی و فرهنگی در نشانگرهاست