ارائۀ نظام نمرهگذاری و تعیین ویژگیهای روانسنجی آزمون خانه ـ درخت ـ آدم جنبشی در فرهنگ ایرانی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد روانشناسی شخصیت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار، ایران
doi
10.30487/jcp.2020.118695چکیده
آزمون نقاشی «خانه - درخت - آدم جنبشی» یکی از ده آزمون پرکاربرد روانشناختی است. این آزمون میتواند بخشهای نیمههشیار و ناهشیار شخصیت را آشکار سازد. محدودیت شواهد علمی در تأیید ویژگیهای روانسنجی، مهمترین چالش این روش فرافکن است. هدف پژوهش حاضر ارائۀ یک نظام نمرهگذاری برای این آزمون است تا روایی و پایایی آن را بهدست آورد. برای تهیه و تدوین نظام نمرهگذاری، نخست از منابع معتبر مربوط به تفسیر آزمونهای نقاشی، ۵۵۸ نشانگر بر اساس عوامل اصلی و مقیاسهای فرعی پرسشنامۀ شخصیتی نئو به تفکیک نمادهای عمومی، آدم، درخت و خانه استخراج شد. نمرهگذاری با مدل راش صورت گرفت. سپس ۱۳۰ نفر که به مرکز مشاورۀ بیدار واقع در شهر تهران مراجعه کرده بودند انتخاب شدند. برای سنجش روایی آزمون نقاشی، شرکتکنندگان آن را بهصورت همزمان با پرسشنامۀ شخصیتی نئو انجام دادند. بهمنظور محاسبۀ پایایی بیرونی آزمون، ۲۹ نفر از شرکتکنندگان دو هفته بعد از اجرای آزمون اول، آزمون نقاشی را دوباره اجرا کردند. پایایی بیرونی نشانگرهای مربوط به عاملهای بیثباتی هیجانی، برونگرایی، توافق و وظیفهشناسی در آزمون نقاشی مناسب و معنادار بهدست آمد. ضرایب آلفای کرونباخ آزمون نقاشی برای پنج عامل شخصیت بالا و در سطح 01/0 p < معنادار محاسبه شدند. در پژوهش حاضر۷۰ درصد کل نشانگرهای آزمون نقاشی خانه -درخت - آدم جنبشی دارای روایی مناسبی بودند. نتیجۀ نهایی پژوهش نمایانگر پایایی و روایی بالای این آزمون و وجود تفاوتهای بومی و فرهنگی در نشانگرهاست