فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش باهدف بررسی ارتباط بین ویژگی‌های کالبدی مسکن در سکونتگاه‌های غیررسمی و رفتار قلمروپایی ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی شهر ایلام انجام‌شده است. علی‌رغم اهمیت بالای مفهوم رفتار قلمروپایی و نقش آن بر ویژگی‌های کالبدی مسکن، تاکنون مطالعه جامعی درزمینه ارتباط بین این مفاهیم به‌ویژه در بستر محلات حاشیه‌نشین ایران انجام‌نشده است. در راستای این هدف، محلات حاشیه‌نشین شهر ایلام به‌عنوان یکی از مناطق با بالاترین نرخ حاشیه‌نشینی در کشور جهت مطالعه میدانی انتخاب‌شده‌اند. مدل مفهومی پژوهش بر مبنای مطالعات نظری و مصاحبه‌های کیفی عمیق بر اساس روش تئوری زمینه‌ای تدوین و تدقیق شده است. مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته با  ساکنان محلات حاشیه‌نشین بانبور، بان­برز و سبزی آباد در شهر ایلام انجام‌شده و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافته است. سپس برمبنای روش پیمایش و سنجش کمی، وزن و اهمیت مفاهیم شناسایی‌شده، بر مبنای آرای متخصصین معماری و شهرسازی شهر ایلام ارزیابی و واکاوی شده است.  نتایج تحلیل‌ها نشانگر آن است که معیارهای اثرگذار بر ویژگی‌های کالبدی مسکن محلات حاشیه‌نشین مبتنی بر رفتار قلمروپایی ساکنان را می‌توان در ابعاد مکان‌یابی قلمرو و عرصه عمومی، مفاهیم اجتماعی، مفاهیم فرهنگی، مفاهیم اقتصادی ، مفاهیم کالبدی و مفاهیم ادراکی بررسی نمود. یافته‌های این پژوهش نشانگر این است که ارتباط دوسویه‌ای بین ویژگی‌های کالبدی مسکن محلات حاشیه‌نشین و مفاهیم فرهنگی، اجتماعی، ادراکی، اقتصادی و قلمروپایی فضاهای عمومی در محلات حاشیه‌نشین شهر ایلام وجود دارد .توجه به این مفاهیم می‌تواند منجر به ارتقا کیفیت مسکن در محلات حاشیه‌نشین مبتنی بر رفتار قلمروپایی ساکنان گردد.