جایگاه راهنمایی ومشاوره دراسناد تحولی: مطالعه کیفی

نویسندگان

1 گروه راهنمایی ومشاوره، دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دبیر کمیسیون راهبری تحول بنیادین/ شورای عالی آموزش وپرورش

3 استادیار گروه مشاوره دانشگاه خوارزمی، تهران.

4 گروه مشاوره، دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.30487/jcp.2020.119999
چکیده

نقش مشاوران مدرسه در تسهیل رشد دانش‌آموزان و ارتقای روانی/اجتماعی آنان، گسترش یافته است تا در مواجهه با تغییرات جامعه و مدرسه، نیازهای دانش‌آموزان و پاسخ به مطالبات اجتماعی، پیش‌رو باشند. هدف پژوهش، بررسی وتحلیل چگونگی جایگاه راهنمایی ومشاوره در اسناد تحولی ملی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون مبتنی بر 8 سند تحولی ملی(مبانی نظری، سند تحول و زیرنظام‌های شش‌گانه تحولی نظام تربیت رسمی‌عمومی) انجام گرفت. از اسناد تحولی، 22 مقولۀ فرعی و 7 مقولۀ اصلی شامل سلامت محوری و پاسخ‌ به نیاز دانش‌آموزان مبتنی بر مشاورۀ مدرسه؛ استقرار نظام جامع راهنمایی و مشاوره با حضور راهبران تحول‌ساز در تمام مدارس؛ متناسب‌سازی مشاورۀ مدرسه و تربیت مشاوران مبتنی بر استانداردها؛ انجام راهنمایی و مشاوره در تمامی مراحل تربیت؛ راهنمایی و مشاوره سامان‌بخش فرآیند آموزشی‌تربیتی از پیش‌دبستانی تا پایان متوسطه؛ ضرورت مشارکت راهنمایان تحول‌گرا و توجه کانونی به استقرار نظام راهنمایی و مشاوره، و اصالت برنامه‌محوری با نقش راهبری مشاور، و مقولۀ هسته‌ای:(اجرای برنامه جامع راهنمایی ومشاوره رشدی با مشارکت نظام‌مند مربیان تحول‌گرا بر پایۀ توجه کانونی نظام آموزش وپرورش به نقش تکمیلی و سامان‌بخشی فرآیند آموزشی‌تربیتی آن از پیش‌دبستانی تا پایه 12متوسطه امکان‌پذیر است)، به دست آمد. یافته‌ها نشان داد که راهنمایی و مشاوره مرکز توجه و ثقل نظام تربیت رسمی‌عمومی و سامان‌بخش فرایند یاددهی- یادگیری است. می‌توان نتیجه گرفت که برنامه راهنمایی ومشاورۀ مدرسه، رشدی، جامع، نظام‎مند، فرآیندی و فراگیر است. جایگاه راهنمایی ومشاوره در اسناد تحولی نسبت وضعیت موجود مدارس، فاصله زیادی دارد. استقرار نظام وبرنامه راهنمایی ومشاورۀ مدرسه مبتنی استانداردها ضروری است.