روند پژوهشهای روانشناختی شخصیت در ایران
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)
doi
10.30487/jcp.2021.279570.1247چکیده
پژوهشهای روانشناختی زیادی در قلمرو شخصیت در سراسر جهان انجام شدهاند. در حالیکه دستیابی به همة این پژوهشها عملاً میسر نیست، صدها فراتحلیل و مرور نظاممند تصویر مناسبی از آنچه در حوزة شخصیت میگذرد فراهم آوردهاند. در مقالة حاضر روند پژوهشهای تجربی و روانشناختی در قلمرو شخصیت میان نویسندگان ایرانی بررسی شد. بدین منظور همة مقالههای منتشرشده در «پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی» مرور نظاممند شدند. یافتهها نشان داد حدود 90 درصد از مجموع 340 مقالة منطبق با ملاکهای ورود به تحلیل، مبتنی بر نظریة رگه/صفت بودند. در دامنة رگهها بیشترین الگوی مطالعهشده الگوی پنج عاملی و فراوانترین مقیاس به کار رفته پرسشنامة نئو بود. از مجموع متغیرهای پژوهششده در رابطه با شخصیت بیشترین موارد به قلمروهای سلامت جسمانی و روانی و سپس کارکردهای مثبت روانی تعلق داشتند. کمترین مورد به حوزة فیزیولوژیک و سپس به حوزههای اخلاق و ورزش تعلق داشتند. این مقاله ضمن ترسیم تصویر نسبتاً کاملی از روند فعلی پژوهشهای روانشناختیِ شخصیت در ایران، توجه به روشهای تکرار، فراتحلیل، و مرور نظاممند در توسعة دانش روانشناختی را لازم میشمارد.
