آشفت گی روان‌شناختی: مقایسة نقش مؤلفه‌های جایگاه اجتماعی و مکانیسم‌های دفاعی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یاسوج، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد روانشناسی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران.

3 گروه روان شناسی، موسسه تحقیقات تربیتی، روانشناختی و اجتماعی، دانشگاه خوارزمی

doi
10.30487/jcp.2021.275004.1240
چکیده

نظریات مختلفی درباره علل آشفتگی روانشناختی وجود دارد. هدف این مطالعه بررسی پیش‌بینی‌های فرضیه هویتِ ناشی از جایگاه اجتماعی و نظریه روان‌پویشی (مدل روانشناسی ایگو) درباره آشفتگی روانشناختی بود. بر این اساس نقش ادراک فرد از بهره‌مندی از نیازهای اقتصادی، ادراک از منزلت اجتماعی وادراک از قدرت اجتماعی و نقش نوع مکانیسم‌های دفاعی (ناپخته، روان رنجور و پخته) در شدت آشفتگی روانشناختی بررسی شد. جامعه پژوهش شهروندان شهر تهران بودند. نمونه پژوهش شامل 152 نفر فرد داوطلب از افراد متعلق به طبقه متوسط بود. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه هویتِ ناشی از جایگاه اجتماعی، مقیاس آشفتگی روانشناختی کسلر و پرسشنامه مکانیسم‌های دفاعی. همه مولفه‌های جایگاه اجتماعی همبستگی منفی با آشفتگی روانشناختی داشتند. نتایج رگرسیون همزمان نشان داد مولفه‌های ادراک از جایگاه اجتماعی و مکانیسم‌های دفاعی 42 درصد از واریانس آشفتگی روانشناختی را پیش‌بینی می‌کند. مکانیسم‌های دفاعی پخته، ناپخته، روان‌رنجور و ادراک قدرت اجتماعی، آشفتگی روانشناختی را پیش‌بینی کردند. براساس یافته‌های این مطالعه می‌توان گفت افرادی که از مکانیسم‌های دفاعی ناسازگارانه استفاده می‌کنند و افرادی که ادارک قدرت اجتماعی کمتری دارند، بیشتر در معرض آشفتگی روانشناختی هستند.