بررسی‌ تأثیر تیغه میراگر محیطی بر رفتار لرزه ای مخازن استوانه ای حاوی مایع با پایه ثابت

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی 1، بخش مهندسی راه، ساختمان و محیط زیست، دانشگاه شیراز

2 استادیار دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی عمران، مرکز آموزش عالی استهبان

3 دانشجو کارشناسی‌ ارشد مهندسی آب‌ و سازه‌های هیدرولیکی‌، دانشکده‌ مهندسی 1، بخش مهندسی راه ، ساختمان و محیط زیست‌، دانشگاه‌ شیراز

4 استادیار دانشکده مهندسی 1، بخش مهندسی راه، ساختمان و محیط زیست، دانشگاه شیراز

doi
10.22034/23.2.7
چکیده

بررسی پیشینه تحقیقات انجام شده پیرامون مخازن نگهداری مایع و رفتار آن ها حین زلزله نشانگر این واقعیت است که امواج سطحی سیال باعث وارد شدن خساراتی به بدنه و قسمت‌های بالایی مخازن شده‌است. لذا محققان با ارائه سیستم‌های کنترل کننده غیر فعال به دنبال بهبود رفتار لرزه ­ای مخازن بوده اند؛ یکی از این سیستم‌های غیر فعال کنترل کننده پاسخ ­های لرزه ای، تیغه ­میراگر می باشد. در تحقیق حاضر پاسخ لرزه ای مخازن استوانه ای بلند و کوتاه متصل شده به زمین دارای تیغه میراگر محیطی با هندسه های مختلف، با در نظر گرفتن اثرات تغییر شکل پوسته و تیغه میراگر، در حوزه زمان و فرکانس مورد مطالعه قرار گرفته است. بررسی­ ها نشانگر این مطلب است که در حوزه فرکانس، هرچه تیغه میراگر به سطح سیال نزدیک­تر بوده و پوشش شعاعی بیشتری داشته باشد تأثیر بیشتری در کاهش فرکانس مود اول همرفتی مخزن دارد؛ از طرفی تیغه ­های میراگر تأثیر کمتری روی فرکانس مود اول تکانشی به نسبت مود اول همرفتی دارند. همچنین نتایج تحلیل های دینامیکی در حوزه زمان نشان داده است که تنها با اتکا به فرکانس مود اول همرفتی مخازن نمی‌توان پیش­بینی درستی از چگونگی عملکرد تیغه ­های میراگر در مخازن داشت؛ چرا که ممکن است در شرایط خاص هندسه مخزن و تیغه میراگر با وجود کاهش فرکانس مود اول همرفتی مخزن، دامنه تلاطم سطحی و بحرانی سیال افزایش یابد. به علاوه کاربرد تیغه­ های میراگری نزدیک به سطح آزاد مایع در مخزن کوتاه باعث تشدید پاسخ لرزه ­ای سازه شده است؛ لذا استفاده از سیستم ­های کنترل غیر فعال در چنین مخازنی بایستی با دقت صورت گیرد.