شناسایی مهمترین عوامل مؤثر بر جمعیتپذیری فضاهای پیراشهری سنندج(مطالعه موردی: نایسر)
نویسندگان
1 استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران (پژوهشگر پاره وقت پژوهشکده کردستان شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران)
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22034/jpusd.2023.386277.1264چکیده
نایسر یکی از فضاهای پیراشهری واقع در پیرامون شهر سنندج است که طی سالهای گذشته روند جمعیتپذیری شدیدی را تجربه کرده است؛ بهگونهای که جمعیت آن از 938 نفر در سال 1375 به 85000 نفر در سال 1399 رسیده است. بخش قابلتوجهی از ساکنان نایسر را مهاجرین روستایی تشکیل میدهد. هدف اصلی پژوهش، شناسایی مهمترین عوامل مؤثر بر جمعیتپذیری فزاینده نایسر است. نوع تحقیق بر اساس هدف کاربردی و بر اساس روش، توصیفی ـ تحلیلی است. جامعه آماری شامل تمامی سرپرستان خانواری است که طی دو دهه اخیر از روستاها به این فضای پیراشهری مهاجرت کردهاند و از میان آنها، 150 نفر بهعنوان نمونه آماری در نظر گرفته شد. ابزار اصلی برای گردآوری دادهها، پرسشنامه است که روایی و پایایی آن تأییدشده است. برای تجزیهوتحلیل دادههای گردآوریشده از ترکیب روشهای کمی (جدول توزیع فراوانی، آزمون مقایسه میانگین و تحلیل عاملی اکتشافی در قالب نرمافزار SPSS) و کیفی (تحلیل محتوا) استفادهشده است. نتایج نشان داد میزان رضایت از سکونت در نایسر با میانگین 271/2، پایینتر از سطح متوسط میباشد و پنج عامل کلیدی جمعیتپذیری شتابان نایسر که 627/62 درصد از واریانس آن را تبیین کردهاند، بهترتیب اهمیت عبارتاند از: پایین بودن هزینه اسکان و فعالیتهای اقتصادی (846/17 درصد)، سهلگیری در قوانین و مقررات فضاهای پیراشهری (360/12 درصد)، دسترسی به زیرساختها (340/12 درصد)، بهرهمندی از فرصتها (617/11 درصد) و جذابیتهای کاذب شهرنشینی (463/8 درصد). همچنین نتایج نشان داد میانگین محاسبهشده برای بازگشت مجدد به روستا با میانگین 962/2، در سطح متوسطی قرار دارد.