تاثیر رژیم های مختلف حرارتی و رطوبتی بر میزان روغن دو رقم کانولا (.Brassica napus L)

doi
10.22092/spij.2017.110818
چکیده

تاثیر رژیم های مختلف حرارتی و رطوبتی بر درصد و عملکرد روغن دو رقم کانولا در یک آزمایش دو ساله در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد بررسی شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی و در دو شرایط آبیاری تکمیلی و بدون آبیاری به طور مجزا انجام شد. پنج تاریخ کاشت 15 آبان، 15 آذر، 15 دی، 15 بهمن و 15 اسفند در کرت های اصلی و دو رقم کانولا هایولا 401 و آرجی اس 003 درکرت های فرعی قرار گرفتند. در هر دو سال، افزایش عملکرد دانه با افزایش درصد روغن همراه بود. به طور کلی، دامنه تغییرات درصد و عملکرد روغن بسیار قابل توجه و به ترتیب 28.0-43.1 درصد و 46-1715 کیلوگرم در هکتار بود. انجام آبیاری تکمیلی از طریق افزایش عملکرد دانه و درصد روغن سبب افزایش عملکرد روغن کانولا شد. بین آب مصرفی گیاه در فرآیند تبخیر تعرق در فصل رشد و درصد روغن رابطه درجه 2 معنی داری وجود داشت، که به ترتیب 74 و 66 درصد از تغییرات در هیبرید هایولا 401 و رقم آرجی اس 003 را توجیه کرد. بخش بزرگی از تغییرات درصد روغن به شرایط محیطی در دوره پر شدن دانه بستگی داشت. افزایش دمای هوا در دوره پر شدن دانه، به خصوص در تاریخ کاشت 15 اسفند، سبب کاهش درصد روغن شد. بین درصد روغن و میانگین دمای هوا در دوره پر شدن دانه رابطه منفی قوی وجود داشت که به ترتیب 82 و 77 درصد از تغییرات در هیبرید هایولا 401 و رقم آرجی اس 003 را توجیه کرد. تاریخ های کاشت زود سبب شد تا دوره پر شدن دانه کانولا با شرایط آب و هوایی مناسب مواجه شود و این امر سبب افزایش درصد و عملکرد روغن شد.