مقایسه پیازچه زایی در دو رقم تجاری سوسن Lilium longiflorum cv. Gironde و L. longiflorum cv. Cassandra در شرایط درون شیشه ای

doi
10.22092/spij.2017.110819
چکیده

سوسن یکی از گل های پیازی مهم است و هم اکنون به طور گسترده ای در بازار جهانی از آن استفاده می شود و گل های بریده آن با قیمت بسیار بالا در بازار جهانی به فروش می رسد. روش کشت بافت، بهترین روش تکثیر ارقام مختلف سوسن در دنیا شناخته شده است. به منظور به دست آوردن یک پروتکل قابل استفاده در تولید انبوه پیازچه های دو رقم از هیبریدهای تجاری سوسن، یکی با منشا آسیایی (Asiatic) به نام ژیرونده و دیگری با منشا شرقی (Oriental) به نام کاساندرا اقدام به بررسی تعدادی از عوامل موثر بر ریزازدیادی این ارقام شامل سه غلظت ساکارز (30، 60 و 90 گرم در لیتر) و موقعیت فلس (بیرونی، میانی و درونی) و بهترین ترکیب خاک آزمایش های طراحی و اجرا شد. بهترین بستر جهت سازگاری و رشد پیازچه های کشت بافتی نیز مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش ها، در قالب فاکتوریل با طرح پایه کاملا تصادفی انجام شد. ریزنمونه های مورد استفاده جهت القای پیازچه زایی، پس از ضدعفونی سطحی در داخل محیط کشت پایه MS حاوی بنزیل آمینوپورین و نفتالن استیک اسید به ترتیب به میزان 0.03 و 0.3 میلی گرم در لیتر مستقر شدند. وزن، ارتفاع و تعداد پیازچه های تولید شده، محل تشکیل پیازچه های هر ریزنمونه (قاعده ای، جانبی، راسی)، تعداد فلس در هر پیازچه تولید شده و تعداد پیازچه های ریشه دار شده در هر ریزنمونه مورد بررسی قرار گرفت. در آزمایش های انجام شده مشخص شد که رقم کاساندرا از نظر وزن، طول و درصد ریشه زایی اختلاف معنی داری با رقم ژیرونده دارد. فلس میانی در هر دو رقم از نظر ارتفاع و درصد ریشه زایی به عنوان بهترین موقعیت فلس بود. رقم کاساندرا در غلظت 60 گرم در لیتر ساکارز، بزرگ ترین و طویل ترین پیازچه ها را تولید کرد. بیشترین تعداد پیازچه در محل قاعده ریزنمونه ها در هر دو رقم تشکیل شد. در آزمون بررسی بهترین ترکیب خاک، مشخص شد که پیت بهترین بستر برای رشد پیازچه های کشت بافتی است و دو رقم تجاری تفاوتی از نظر رویشی در این دو بستر نشان ندادند. به طور کلی، پیازهای تجاری سوسن در محیط کشت مناسب پیازچه زایی، پیازچه هایی با اندازه های متفاوت تولید کرد.