راهکار های دستیابی به توسعه پایدار روستایی با استفاده از ارزیابی توان محیط زیست حوضه آبخیز زاخرد

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واحد علوم و تحقیقات، تهران

2 گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واحد علوم و تحقیقات، تهران

3 گروه محیط زیست، دانشکدهکشاورزی و منابع طبیعی، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، واحد اهواز

doi
چکیده

حوضه آبخیز زاخرد با وسعتی معادل 23/82 کیلومتر مربع در قسمت شمال غرب شهرستان شیراز و شرق شهرستان کازرون در استان فارس واقع گردیده است.ارزیابی توان اکولوژیکی سرزمین به عنوان هسته مطالعات محیط زیست و به عنوان پیشگیری و حتی درمان بحران های زیست محیطی به شمار می رود. از این رو پیش از اجرای توسعه ، تعیین توان اکولوژیک سرزمین برای کاربری های مختلف ضروری است . در ارزیابی حوضه زاخرد از روش مک هارگ (Mc Harg) مدل اکولوژیکی توسعه روستایی مخدوم 1380 و ابزارGIS استفاده شده است . در قالب این فرآیند، ابتدا منابع محیط زیستی منطقه شناسایی گردید. سپس با تلفیق و رویهم گذاری لایه های اطلاعاتی در سامانه Arcview نقشه یگان های اکولوژیکی منطقه به همراه جدول ویژگی های واحد، ایجاد و نسبت به ارزیابی توان منطقه اقدام و مناطق مستعد برای توسعه روستایی مشخص گردید.نتیجه بررسی نشان می دهد که با در نظر گرفتن تمامی پارامترهای اکولوژیکی تمامی منطقه برای توسعه روستایی نامناسب است ولی با حذف پارامتر ارتفاع که آخرین اولویت را در مدل اکولوژیکی مخدوم به خود اختصاص داده ، حدود 49/8 % اراضی برایتوسعه روستایی دارای توان مناسب (درجه 2) و 51/91% دیگر از توان نامناسب برای کاربری روستایی برخوردار می باشند. به منظور تکمیل ارزیابی اکولوژیکی ، ارزشگذاری نیازها، امکانات وشاخص های اقتصادی – اجتماعی موجود منطقه انجام شد. در این راستا سه پهنه زاخرد، الیاس آباد و همت آباد برای تعیین الویت توسعه روستایی مشخص گردید نتایج بدست آمده آشکارمی سازند که پهنه همت آباد از اولویت بالاتری برخوردار می باشد.