اثر منابع مختلف نیتروژنی بر خصوصیات رشدی شاخساره های درون شیشه یک ژنوتیپ انتخابی گیلاس وحشی (.Prunus avium L)

doi
10.22092/spij.2017.110821
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی روند جذب انتخابی فرم های مختلف نیتروژن در محیط کشت موراشیج و اسکوگ (MS) بر شاخساره های درون شیشه حاصل از ریزقلمه های جمع آوری شده از یک ژنوتیپ انتخابی گیلاس وحشی (Prunus avium L.) در جنگل های شهرستان نور انجام شد. بهینه سازی محیط پرآوری با مطالعه تاثیر منابع مختلف نیتروژن بر افزایش عملکرد تولید نهال و کیفیت شاخساره های ریزازدیادی از طریق بررسی صفات رشدی انجام شد. به منظور تولید انبوه گیاهان هم گروه، صفات رشدی مختلف مانند ارتفاع شاخساره، درصد برگ غیر فعال، تعداد برگ در شاخساره، وزن خشک و ضریب ازدیاد در سه مقطع زمانی 15، 30 و 45 روز پس از کشت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به منظور بررسی تاثیر نیتروژن بر فعالیت های بیولوژیک مانند میزان جذب (وزن خشک)، ضریب ازدیاد از طریق بررسی تولید جست های جدید و سایر صفات رشدی مانند ارتفاع شاخساره ها از منابع آمونیم و نیترات شامل NH4NO3، KNO3 و KNO3+NH4NO3 با غلظت های متفاوت به عنوان منبع تامین کننده نیتروژن در محیط کشت موراشیج و اسکوگ استفاده شد. اثر هر یک از منابع نیتروژنی در شش غلظت به صورت مستقل بر صفات رشد مطالعه شد. نتایج مقایسه تیمارهای نیتروژنی نشان داد که کاربرد فرم ترکیبی نیتروژنی (KNO3+NH4NO3) به مدت 30 روز در مقایسه با سایر منابع نیتروژنی اثر بهتری بر روند رشد شاخساره های ژنوتیپ انتخابی داشت. دامنه غلظتی مناسب برای این منبع، غلظت های 0.8 تا 1 برابر نیتروژن در مقایسه با محیط MS بود. به این ترتیب دوره کشت به حداقل لازم کاهش یافت و مانع مصرف لوکس عناصر از سوی گیاهان درون شیشه شد.