تأثیر روابط روستایی-شهری بر تنوع فعالیت های اقتصادی سکونتگاه های پیراشهر دهدشت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و آمایش انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه جغرافیا و آمایش انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استاد گروه جغرافیا و آمایش انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22034/jpusd.2023.307306.1157
چکیده

طی دهه­های اخیر دگرگونی‌های اجتماعی-اقتصادی و سیاسی در سطح ملی و جهانی، زمینه‌ساز تغییر ماهیت روابط (پیوندهای) روستایی – شهری شده است. با شکل‌گیری روابط تازه، جریان­های مختلفی بین شهر و روستا پدیدار شده است که از آن میان می­توان به جریان افراد، نوآوری، تولید و جریان سرمایه اشاره نمود. امروزه، بررسی این جریان­ها و تحلیل اثرات آن­ها موردتوجه محققان قرارگرفته است. بنابراین؛ هدف تحقیق حاضر تحلیل اثرات روابط شهر و روستا در تنوع فعالیت‌های اقتصادی خانوارهای روستایی می‌باشد. نوع تحقیق کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی، تحلیلی می­باشد. روش گردآوری اطلاعات به­صورت کتابخانه­ای و میدانی (پرسشنامه و مشاهده) می‌باشد و برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی (آزمون تی مستقل، تحلیل تشخیصی و رگرسیون لجستیک) استفاده‌شده است. جامعه آماری تحقیق خانوارهای ساکن در 21 روستاهای پیراشهری شهر دهدشت با جمعیت 3538 خانوار است و با استفاده از فرمول کوکران تعداد 347 نمونه انتخاب و نمونه­گیری به‌صورت تصادفی انجام‌شده است. جهت تعریف عملیاتی روابط شهر و روستا سه بعد اجتماعی، اقتصادی و کالبدی و زیست‌محیطی از 43 شاخص و برای بررسی تنوع فعالیت‌های اقتصادی از 17 شاخص استفاده‌شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد بعد اقتصادی براساس مدل لجستیک با ضریب (687/0) روابط شهر و روستا دارای بیشترین تأثیر و بعد کالبدی با ضریب (201/0) دارای کمترین میزان تأثیر می‌باشد؛ بنابراین درنتیجه نهایی می‌توان گفت در محدوده موردمطالعه شاخص‌های بعد اقتصادی روابط شهر و روستا در ایجاد تنوع فعالیت‌های اقتصادی خانوارهای روستایی مؤثر می‌باشند.