فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واکاوی زیست‌پذیری پایدار روستایی در گستره برنامه­ریزی و سیاست­گذاری برای سکونتگاه­های روستایی بسیار ارزشمند است. در پیشبرد برنامه­های توسعه روستایی به‌ویژه در سکونتگاه­های پیراشهری نقش بنیادین دارد. در بسیاری از مناطق کشور ما هنوز، عوامل اجتماعی مؤثر بر زیست‌پذیری پایدار روستایی شناسایی و سنجیده نشده است. بنابراین، پژوهش حاضر برای از بین بردن این شکاف مطالعاتی، در نظر دارد عوامل اجتماعی مؤثر بر زیست­پذیری پایدار سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری در شهر جیرفت را شناسایی و مورد وارسی قراردهد. براین مبنا، با ابزار پرسشنامه و به روش کمی و توصیفی ـ تحلیلی  در 30 روستا و 400 خانوار نمونه تصادفی عوامل مؤثر بر زیست­پذیری پایدار روستایی بررسی شد. تجزیه‌وتحلیل داده­ها از طریق مدل معادلات ساختاری و با نرم‌افزار ایموس گرافیک انجام شد که عوامل اثرگذار بر  زیست­پذیری پایدار روستایی را آشکار ساخت. یافته­ها بیانگر اثرگذاری مثبت و معنی-دار عواملی همچون؛ آگاهی، اعتماد، انسجام، شبکه و روابط، تشکل و مشارکت اجتماعی، بر زیست‌پذیری پایدار روستایی است. همچنین، یافته­ها آشکار ساخت که از میان شاخص­های زیست‌پذیری، عامل روابط اجتماعی با کمترین میانگین معادل 67/2 و عامل تشکل اجتماعی با مقدار40/3 بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده است و در میان شاخص‌های زیست‌پذیری پایدار در سکونتگاه‌های روستایی شاخص خدمات بهداشت و درمان کمترین میانگین معادل75/2 و شاخص مشارکت با مقدار 21/3 بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده است. بنابراین، توجه به عوامل اجتماعی و اهمیت دادن به آن­ها در فرایند زیست‌پذیری پایدار روستایی می­تواند به رفع نابرابری­های اجتماعی و درنتیجه بهبود و ارتقاء سطح زیست‌پذیری مناطق روستایی کمک کند.