مطالعۀ تطبیقی روایت آفرینش و مبانی جهان‌بینانۀ آن در اوستا و قرآن

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.22034/isqs.2026.52950.2440
چکیده

اوستا و قرآن هر یک در مواضع گوناگونی روایت آفرینش آغازین را شرح می‌دهند. این پژوهش، تمرکز خود را بر نخستین روایت آفرینش که هر یک از دو متن مقدس زرتشتی و اسلامی، در فرم تدوین نهایی‌شان، با آن آغاز می‌شوند قرار می‌دهد. آن گاه از خلال مقایسۀ شباهت‌ها و تفاوت‌های میان این دو روایت از آفرینش آغازین، تلاش می‌شود گام به گام به اندیشه‌های عمیق‌تری که در پس هر یک از دو روایت وجود دارد نقب زده شود تا به ریشه‌ای‌ترین عنصرِ موجود در جهان‌بینی نهفته در ورای هر یک از دو روایت راه یابیم. در این مسیر پس از بررسی روایت آفرینش در هر دو متن مقدس، به تحلیل و مقایسۀ هدف آفرینش در اوستا و قرآن می‌پردازیم، و در مرحلۀ بعد منشأ و نقش شر در جهان را از نگاه هر دو روایت می‌کاویم تا در نهایت به توصیف جهان‌بینی‌های خاص هر یک از دو متن مقدس دست پیدا کنیم. این پژوهش نشان می‌دهد چگونه می‌توان از تجزیه و تحلیل و مقایسۀ روایت آفرینش در دو متن مقدس به جهان‌بینی‌های زیربنایی شکل‌دهندۀ دستگاه الهیاتی ادیان راه یافت.