فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واکاوی انسجام و پیوستگی متن قرآن بر مبنای الگوهای ساختارشناسانه از رویکردهای نوین در مطالعات علوم قرآنی است، گرچه توجه به نظم و تناسب کلام الهی در مطالعات اسلامی به قرون اولیّه ظهور اسلام بازمی‌گردد. قرآن‌پژوهان با هدف کشف چگونگی انسجام و پیوستگی متن قرآن و اثبات ساختارمندی آن در پاسخ به تردید‌هایی که بار دیگر در قرن بیستم به نظم قرآن وارد شد و همچنین به منظور تفسیر عالمانه و صحیح‌تر قرآن، از الگوهای مختلفی استفاده کردند. یکی از این الگو‌ها، الگوی طراحی‌شده توسط خامه‌گر است. خامه‌گر برای هر سوره غرض واحد در نظر می‌گیرد که سایر اغراض سوره، ذیل آن جایابی می‌شود. الگوی او شامل سه مرحله است: 1- سیاق‌بندی 2- عنوان‌گذاری سیاق‌های سوره و کشف غرض آن 3- ترکیب گفتار‌ها و تشکیل فصل و بخش. در پژوهش حاضر به منظور نمایش نظام‌مندی و انسجام سوره فجر، این سوره در پرتو الگوی یاد‌شده، بررسی شد و حاصل آمد که سوره فجر از هفت گفتار و سه فصل تشکیل شده که همگی علی‌رغم تمایزات لفظی و محتوایی در جهت پیشبرد غرض واحد سوره با یکدیگر همکاری دارد: "هدایت به حیات سعادتمندانه و پیشگیری از شقاوت در پرتو اثبات توحید الهی از مسیر دعوت عقول به تدبّر در آفرینش".