فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«ص ـ د ـ ق» از کهن ‏ترین ریشه ‏های ثلاثی در زبان ‏های سامی است که مشتقّات آن، 155 بار در قرآن کریم به کار رفته است. از جمله مشتقّاتِ این ریشه، واژه ‏های «صَدَقَه» و «صَدُقَه» است که اولی واژه ‏ای آشنا در فرهنگ اسلامی است که 13 بار در آیات قرآنی به کار رفته و دومی واژه ‏ای تکامد به معنای مهریه است که در آیه 4 سوره نساء دیده می ‏شود. مطالعه حاضر در صدد است برای نخستین بار با کاربست رویکرد ریشه ‏شناسی، قدیم ‏ترین و اصیل‏ ترین معنای این مفردات قرآنی را در قالب یک مطالعه تطبیقی در زبان ‏های سامی به دست آورد و مؤلفه‏ های معنایی آن دو را در قرآن کریم بازشناسد. این مطالعه اثبات می ‏کند که براساس داده ‏های ریشه‏ شناختی، اصلی ‏ترین مؤلفه‏ های معناییِ این واژه ‏های قرآنی، «عدالت» و «حق» است. به این ترتیب، در مقاله حاضر نشان داده می ‏شود که برخلاف تصور رایج، واژه صِدق نیز در کنار واژه ‏های قِسط و عَدل، در عداد واحدهای تشکیل‏ دهنده ‏ی حوزه معنایی عدالت در قرآن کریم جای می‏ گیرد.