فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق‌تر مفاهیم و معانی ضمنی سورۀ عادیات به بررسی توصیفی-تحلیلی آن از منظر رویکرد رمزگان پنج‌گانه رولان بارت (رمزگان هرمنوتیک یا معمایی، رمزگان پروآیرتیک یا کنشی، رمزگان معنابنی یا ضمنی، رمزگان نمادین یا تقابلی و رمزگان فرهنگی یا ارجاعی) می‌پردازد. این رویکرد با تمرکز بر تحلیل عناصر و روابط زبانی و نشانه‌ای متن به کشف معانی ضمنی آن می‌پردازد. بارت این نظریه را بر پایۀ هنجارمندی ساختار نشانه‌ای متن که عامل اصلی معناآفرینی است، بنا نهاد. دستاورد پژوهش، گویای این مسأله است که رمزگان هرمنوتیک، معمای اصلی را در پی سوگند آغازین سوره، جهت تمرکزبخشی بر موضوع اصلی یعنی کسب موفقیت بشر در جنگ‌های داخلی و خارجی منوط به سازوکار صحیح، مانند انتخاب افراد، ابزار و زمان مناسب معرفی می‌کند. رمزگان کنشی که بالاترین نمود در متن سوره دارند، فضای کنش‌آفرین و حماسی را در پی بازتاب خرده‌روایت‌های جنگ بیرونی با دشمن و جنگ درونی با نفس را حکایت می‌کند. رمزگان نمادین، تقابل انسان‌های ناسپاس در برابر پروردگار و رمزگان ضمنی و فرهنگی نیز با شناسایی لایه-های دورن‌متنی و برون‌متنی، زمینه تاریخی نزول سوره یعنی جنگ تاریخی ذات‌السلاسل را بازنمایی می‌کنند.