فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امداد و درمان در نیروهای مسلح، یکی از ارکان کلیدی پشتیبانی و تأمین در ساختارهای نظامی به‌شمار می‌رود و نقش تعیین‌کننده‌ای در حفظ آمادگی رزمی، کاهش تلفات انسانی و افزایش تاب‌آوری عملیاتی نیروها دارد. در دهه‌های اخیر، ارتش‌های بزرگ جهان با درک اهمیت این حوزه، سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در توسعه ساختارهای لجستیکی، نوسازی سامانه‌های درمانی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین با هدف هوشمندسازی انجام داده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی ساختار، مبانی نظری و پیشینه لجستیک نظامی و امداد و درمان به تحلیل تطبیقی عملکرد هفت کشور قدرتمند نظامی (آمریکا، انگلیس، روسیه، چین، ترکیه، هند و پاکستان) پرداخته و تلاش دارد تا مدل‌های موفق امداد و درمان نظامی هوشمند را استخراج و تحلیل کند. در این مقاله، شاخص‌هایی نظیر ساختار فرماندهی، استفاده از فناوری‌های نوین، مدل‌های پشتیبانی درمانی در میدان نبرد و تجارب عملیاتی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. سپس با بهره‌مندی از روش تحلیل سلسله‌مراتبی بهبودیافته به ارزیابی و رتبه‌بندی میزان هوشمندسازی لجستیک حوزه امداد و درمان (طبقه هشت آمادی) در ارتش‌های هفت کشور مطرح (منتخب ناتو و همسایه) با توجه به معیارهای تعیین‌شده پرداخته شده است. شایان ذکر است که نتایج رتبه‌بندی کشورها هم توسط محقق و هم با توجه به پرسش‌نامه اخذ شده از خبرگان ارائه گردیده و مقایسه صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که کشورهایی با ساختارهای چابک، سیاست‌های فناور محور هوشمند و رویکردهای تلفیقی میان ظرفیت‌های نظامی و غیرنظامی، توانسته‌اند نظام‌های امدادی کارآمدتر و منعطف‌تری را ایجاد کنند. همچنین نتایج تحقیق نشان داد که ارتش کشورهای مذکور نسبت به به‌کارگیری ابزارهای هوشمندی همچون هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، پهپادها، ربات‌ها، رادیو شناسه و غیره در لجستیک حوزه امداد و درمان نظامی خود اقدام نموده‌اند. این تجارب می‌تواند به‌عنوان الگوهایی برای بازطراحی و ارتقاء نظام امداد و درمان در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز مورد استفاده قرار گیرد.