الگوی مرکز مدیریت راهبردی دفاع ملی چارچوبی برای هماهنگی منابع ملی و عملیات مشترک در مواجهه با تهدیدات ترکیبی

نویسندگان

1 دکتری علوم دفاعی راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران، ایران.

doi
10.47176/mdr.2025.1426
چکیده

در مواجهه با تهدیدات ترکیبی و پیچیده در سطوح ملی، جمهوری اسلامی ایران بیش از پیش نیازمند سازوکاری فراگیر برای هماهنگی، مدیریت و راهبری منابع دفاعی و ظرفیت‌های ملی است. در این راستا، طراحی مرکز مدیریت راهبردی دفاع ملی می‌تواند به‌عنوان رکن هماهنگ‌کننده‌ای برای یکپارچه‌سازی نهادهای نظامی، امنیتی و حکومتی ایفای نقش نماید. این پژوهش با هدف "تبیین الگوی مرکز مدیریت راهبردی دفاع ملی" چارچوبی برای هماهنگی منابع ملی و عملیات مشترک در مواجهه با تهدیدات ترکیبی انجام شده است. مطالعه حاضر از نوع کاربردی و با روش آمیخته (کیفی–کمی) می‌باشد. در بخش کیفی، با ۱۸ نفر از مدیران و مقامات ارشد حوزه‌های مرتبط از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی مصاحبه شد و داده‌ها با تحلیل مضمون و نرم‌افزار مکس‎کیودی‎ای تحلیل گردید. در بخش کمی، با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته و با بهره‌گیری از نظرات حجم نمونه که با استفاده از فرمول کوکران به‎تعداد ۱۱۴ نفر از میان جامعه‌ای ۱۶۲ نفره، داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و نرم‌افزار اس‎پی‎اس‎اس تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که ضمن ضرورت ایجاد چنین مرکزی، مدیریت منابع برای یکپارچه‎سازی و به‎کارگیری ظرفیت‎های ملی در حوزه‎های نظامی، اقتصادی، سیاسی-حکومتی، اجتماعی-فرهنگی، علمی-فناوری و سرزمینی امری لازم است. همچنین مشخص گردید که این مرکز نیازمند ساختار ترکیبی چندسطحی با چرخه مدیریتی برنامه‌ریزی، هماهنگی، اجرا، نظارت، ارزیابی و بازخوردگیری به‎منظور تکمیل فرایندهای هماهنگی منابع، تصمیم‌گیری و مدیریت عملیات مشترک است.