الگوی چگونگی مقابله فرعون با موسی (ع) و منتظران ایشان از بنی‌اسرائیل بر اساس تحلیل محتوای آیات ناظر قرآن کریم

نویسندگان

1 استادیار گروه مدرسی معارف قرآن و حدیث، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدرسی معارف و اندیشه اسلامی، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/isqs.2025.49229.2316
چکیده

فرعون در راستای مواجهه با موسی (ع) و منتظران ایشان از بنی‌اسرائیل بر اساس الگویی عمل کرده­ است. مقاله حاضر به روش تحلیل محتوا درصدد ترسیم الگوی بیان‌شده و نیز تبیین انواع و میزان فراوانی تقابل فرعون علیه موسی (ع) و منتظران ایشان از بنی‌اسرائیل بر اساس قرآن کریم است. فرعون در این راستا طی دو مرحله: قبل از ظهور موسی (ع) و پس از ظهور او برای رهبری منتظران ایشان از بنی‌اسرائیل از تقابل­های: نظامی غیرمتعارف، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و تبلیغاتی استفاده کرده­ است. بیشترین تمرکز فرعون در مرحله اول بر جنگ نظامی (38%) و اقتصادی (31%) بود. جنگ تبلیغاتی (48%) و نظامی (29%) نیز در مرحله دوم بیشترین نوع مواجهه بود. فرعون در مرحله اول با ایجاد تفرقه در جامعه، منتظران موسی (ع) از بنی‌اسرائیل را با آل‌فرعون درگیر کرده و پادشاهی می­کرد اما پس از ظهور موسی (ع) ابتدا از تقابل تبلیغاتی ضعیفی بهره برد، اما با مشاهده مقاومت موسی (ع) و منتظران ایشان از بنی‌اسرائیل از جنگ ترکیبی استفاده کرد. سپس به همراه سپاهیانش به‌مواجهه نظامی شدید روی آورد که در همین مواجهه کشته شد.