شناسایی و تبیین قابلیت‌های کلیدی پهپادها در مأموریت‌های کشف و شناسایی در جنگ‌های آینده

نویسندگان

1 استادیار و مدرس دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

3 مدرس و عضو هیئت علمی داخلی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران.

doi
10.47176/mdr.2025.1420
چکیده

تحولات محیط نبرد در آینده، نقش پهپادها را در مأموریت‌های کشف و شناسایی بیش از پیش برجسته کرده است. استفاده از پهپادها در این حوزه برای ارتقای کارآمدی فرماندهی و کنترل و افزایش دقت در شناسایی اهداف، ضرورتی حیاتی محسوب می‌شود. این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین قابلیت‌های کلیدی پهپادها در مأموریت‌های کشف و شناسایی در جنگ‌های آینده انجام شده تا عوامل اثرگذار در ارتقای توان عملیاتی این سامانه‌ها استخراج و اولویت‌بندی گردد. نوع پژوهش از نظر ماهیت هدف کاربردی و روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی (پیمایشی) است که با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد تخصصی و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 13 نفر از خبرگان و متخصصان حوزه پهپادی صورت گرفته است. داده‌های به‌دست‌آمده در قالب پرسشنامه طی چند مرحله تحلیل آماری شامل آزمون تی و خی‌دو توسط جامعه نمونه 128 نفره مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که 26 قابلیت کلیدی در حوزه کشف و شناسایی پهپادها شناسایی گردید که در میان آن‌ها، ایجاد شبکه‌های هدایت و کنترل ملی، رادارهای فعال و غیرفعال، لینک‌های ارتباطی پایدار، بهره‌گیری از هوش مصنوعی و افزایش مداومت پروازی بیشترین میانگین اهمیت را به‌خود اختصاص دادند. همچنین، تمامی قابلیت‌ها با ضریب تغییرات پایین و واریانس محدود، از نظر خبرگان دارای اجماع بالا بودند. پژوهش نشان می‌دهد که ارتقای توان کشف و شناسایی پهپادها مستلزم توجه همزمان به ابعاد فناورانه، عملیاتی و انسانی است. طراحی راهبردی پهپادهای نسل آینده با تمرکز بر این قابلیت‌ها می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت جنگ‌های آینده ایفا نماید.