تحلیل زیست‌پذیری اقتصادی در روستاهای پیراشهری ملکان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه آموزشی برنامه ریزی روستایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه آموزشی برنامه ریزی روستایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دکتری گروه آموزشی برنامه ریزی روستایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
چکیده

هدف از تحقیق حاضر تحلیل و بررسی زیست­پذیری اقتصادی در روستاهای پیراشهری شهر ملکان می­باشد. پژوهش حاضر از لحاظ هدف اکتشافی و از نظر روش توصیفی – تحلیلی و از لحاظ جهت­گیری در زمره پژوهش­های کاربردی است. برای جمع­آوری داده­ها و اطلاعات مورد نیاز از روش­های کتابخانه­ای ـ میدانی (مشاهده و پرسشنامه) استفاده شده است. برای رتبه­بندی روستاها از نظر زیست­پذیری اقتصادی با استفاده از روش SAWتعداد 12 روستا در شعاع 5 کیلومتری شهر ملکان انتخاب شدند که طبق سرشماری  سال 1395 دارای 29709 نفر جمعیت و 9601 خانوار بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 154 خانوار روستایی به­عنوان نمونه انتخاب شدند. در ادامه جهت مطالعه دقیق ذهنیت­ها در خصوص عوامل مؤثر در زیست­پذیری اقتصادی روستاهای پیراشهری شهر ملکان از روش ترکیبی کیو (Q) و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. تعداد مشارکت­کنندگان در این پژوهش 19 نفر متخصص، کارشناس و مدیران روستایی بودند که به 30 گزاره تحقیق پاسخ دادند. نتایج تحقیق نشان داد، روستاهای لکلر با نمره نهایی 100/0، تازه قلعه با نمره نهایی 097/0 و عباس­آباد با نمره نهایی 095/0 در رتبه­های اول تا سوم از نظر زیست­پذیری اقتصادی قرار دارند و مهمترین عوامل تأثیرگذار در تفاوت فضایی روستاها از نظر زیست­پذیری اقتصادی عبارتند از: 1) سهولت دسترسی به شهر و وجود منابع آب کافی با مقدار ویژه 28/4 و مقدار واریانس 76/26، 2) وجود توسعه اقتصادی قابل قبول، 3) یکنواختی محیطی و بازدهی نیروی کار و وجود امکانات آموزشی و 4) وجود فرصت­های شغلی، امکان فرآوری محصولات باغی و امنیت اجتماعی.