تحلیل اثربخشی راهبردهای برنامه پنجم توسعه اجتماعی ـ اقتصادی کشور بر توسعه نواحی روستایی پیرامون کلانشهرکرج مورد: شهرستان نظرآباد

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا، واحد تهران مرکزی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

برنامه‌های توسعه با هدف بهبود وضعیت استانداردهای زندگی شهروندان ( ارتقای منابع، فرصت‌ها و توانمندسازی کل جامعه) در کشورها است، تهیه می شوند. مقاله حاضر با هدف تحلیل اثربخشی راهبردهای  برنامه پنجم  بر توسعه نواحی روستایی پیرامون کلانشهر کرج تدوین شده است. جامعه آماری مورد مطالعه روستاهای شهرستان نظرآباد است که 355 نفر آنها با استفاده از فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه تعیین و با استفاده از روش طبقه‌ای - تصادفی، نمونه‌گیری شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات  از روش های اسنادی و میدانی (فن پرسشگری و ابزار پرسشنامه) استفاده شده است. در تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از آزمون‌های کلموگروف اسمیرنوف، آزمون دو جمله‌ای، رگرسیون، تحلیل عاملی و تحلیل مسیر در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. مبتنی بر یافته‌های پژوهش این نتیجه حاصل شده است که شاخص نهایی توسعه در روستاهای مورد مطالعه متاثر از راهبردهای برنامه پنجم از روند تحولی مثبتی برخوردار نشده است. نگاه تک ساحتی در عمل سبب شد تا تنها بعد کالبدی ـ عمرانی بویژه توسعه زیرساخت‌ها از شرایط مناسب تری برخوردار شود. سایر مولفه‎های موثر بر شاخص‎های نهایی توسعه مانند (ارتقاء خدمات محیطی، ارتقاء کیفیت محیط زیست، حفاظت از میراث فرهنگی،‌ارتقای سرمایه اجتماعی، ظرفیت‎سازی نهادی، رفاه اجتماع محلی،‌ مسئولیت‎پذیری اجتماعی، عدالت اقتصادی و ثبات اقتصادی) نتوانسته‎اند بطور مستقیم برآن اثر بگذارند و تنها از طریق ارتقاء زیرساخت‌ها اثر غیرمستقیم بر شاخص نهایی داشتند.