تحلیل زمینههای تحقق امنیت پایدار در کالنشهرهای چندقومی جمهوری اسالمی ایران
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، تهران، ایران.
doi
10.47176/mdr.2025.1412چکیده
این پژوهش باهدف تحلیل زمینههای تحقق امنیت پایدار در کلانشهرهای چند قومی ایران با استفاده از مدل شبکههای سیاستی انجامشده است. روش تحقیق مورداستفاده در پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی است و دادهها بهصورت کتابخانهای و از طریق مطالعه اسناد، گزارشهای رسمی، قوانین و مقررات و پژوهشهای پیشین گردآوریشدهاند. با بررسی نظاممند پیشینه تحقیق و تحلیل محتوای منابع معتبر، کنشگران کلیدی (شامل نهادهای حکومتی، سازمانهای محلی، گروههای اجتماعی و نهادهای مدنی) شناسایی و نقش آنها در شکلدهی به شبکه سیاستگذاری امنیت پایدار تبیین شده است. سپس، با استفاده از نرمافزار ساختار روابط، سطح تأثیرگذاری و الگوهای تعامل بین کنشگران مورد بررسی قرار گرفته است. یافتهها نشان میدهد تحقق امنیت پایدار درگرو استقرار حکمرانی خوبی است که بر پایه عدالت اجتماعی و مشارکت شهروندی بناشده باشد. توزیع ناعادلانه منابع، احساس محرومیت نسبی و ضعف سرمایه اجتماعی از مهمترین عوامل تهدیدکننده امنیت در کلانشهرهای چندقومی شناساییشدهاند. از سوی دیگر، تقویت اعتماد بین گروهی، توسعه نهادهای میانجیتر محلی و اجرای برنامههای فرهنگی هدفمند بهعنوان راهکارهای اساسی تقویت امنیت پایدار معرفیشدهاند. این پژوهش پیشنهاد میکند که سیاستگذاری امنیتی در کلانشهرهای چند قومی باید از الگوی صرفاً واکنشی به سمت رویکردی پیشگیرانه، هوشمند و جامعهمحور تحول یابد. تشکیل شوراهای مشورتی امنیتی با مشارکت نمایندگان گروههای قومی، استقرار پلیس محلهای چند قومی و آموزش نیروهای انتظامی در حوزه مهارتهای بیفرهنگی از جمله راهکارهای عملیاتی پیشنهادی این مطالعه هستند.
