واکاوی معنای واژه «صدیقه» در آیه 75 سوره مائده برپایه تفاسیر و ترجمههای فارسی و انگلیسی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم
doi
10.22034/isqs.2024.49931.2341چکیده
واژه «صدّیقه» ازجمله واژگان تکامَدی است که در آیه 75 سوره مائده، بهکارگیری شده است. مفسران در خصوص تفسیر آیه و واژه «صدیقه»، سه دسته شدهاند: برخی اصلاً به تفسیر آیه یادشده نپرداخته؛ دستهای دیگر، بهرغم تفسیر آیه، از پرداختن به تکامَد واژگانی «صدیقه»، عبور کردهاند؛ اما دسته سوم، مفسرانی هستند که ضمن تفسیر آیه یادشده، واژه موردبحث را برابر نظر تفسیری خویش معنا نموده و بدین قرار، این واژه، معرکه آرای ایندسته از مفسران واقع شده است. تصدیقکننده، تصدیقکننده مؤمن، صادق (=راستگو) و پارسا و باتقوا معناهایی هستند که از سوی مفسران در تفسیر این واژه ارائه گردیده است. افزون بر منابع تفسیری، واژه «صدّیقه»، معرکه آرای مترجمان فارسی و انگلیسی نیز قرار گرفته و آنان هم در ترجمه این واژه دچار اختلاف شدهاند؛ ازاینرو، حتی برخی، ترجمههای غریبی همچون «ولیه» یا «قابلاعتماد» را برای این واژه در نظر گرفتهاند که در هیچ منبع لغوی یا تفسیری دیدهشده است؛ پژوهش حاضر که با روش کتابخانهای و رویکرد توصیفی-تحلیلی، برای رسیدن بهمعنای صواب واژه «صدیقه» سامانیافته، دلیل خطای مفسران و مترجمان، در ارائه مفهوم این واژه را دومطلب انگاشتهاست؛ نخست، تکیه صرف آنان بر توجه بهمعنای اصل «صدق» -و نه ساختار صدیقه- که سهل ممتنعی را عجالتا پدیدآوردهاست؛ درحالیکه عموم ارباب لغت، میان ایندو، تفاوت قائلشدهاند؛ دوم، توجه به پاکدامنیِ حضرت مریم (س) و شیوه خاص باردارشدن ایشان؛ ضمناینکه، کمبود روایت تفسیری در اینخصوص نیز، فهم معنای دقیق واژه موردبحث را پیچیدهترنمودهاست. ازاینرو، با ملاحظه آرای لغتشناسان، ازیکسو؛ و بادرنگ در سیر معنایی آیات و درنظرگرفتن سیاق، از سوی دیگر؛ سرانجام معنای تفسیری مرجح برای این واژه، «تصدیقکننده مؤمن» پیشنهاد شده است.