ابهام زدایی از ویژگی‌ خط‌مشی‌های دفاعی: ثبات، تاب‌آوری و استحکام

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت، اقتصاد و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشیار دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، ایران

doi
چکیده

در دنیای معاصر که با پیچیدگی‌های فزاینده، پویایی شدید و عدم قطعیت‌های عمیق مواجه است، خط‌مشی‌های عمومی با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبرو شده‌اند. این پژوهش با هدف بررسی نسبت میان سه ویژگی کلیدی «ثبات»، «تاب‌آوری» و «استحکام» در خط‌مشی‌های دفاعی و تبیین این مفاهیم و با استفاده از روش مرور مفهومی انجام شده است. یافته‌های پژوهش، ویژگی‌ها و سازوکارهای متمایزی را برای هر یک از این مفاهیم آشکار می‌سازد. ثبات بر حفظ شرایط اولیه و چارچوب‌های موجود تمرکز دارد و از طریق استانداردسازی فرآیندها و روال‌های نهادی عمل می‌کند. تاب‌آوری بر ظرفیت سازگاری و بازیابی پس از شوک‌ها تأکید دارد و از طریق یادگیری سازمانی و سیستم‌های بازخورد سریع عمل می‌کند. استحکام بر حفظ عملکرد علی‌رغم ابهام و عدم قطعیت‌ متمرکز است و از طریق طراحی چندلایه و تنوع ابزارها کار می‌کند. نتایج پژوهش آشکار می‌سازد که که در محیط پیچیده دفاعی امروز، تمرکز صرف بر ثبات می‌تواند مانع انطباق با تغییرات محیطی شود و تاب‌آوری نیز به دلیل تأکید بر بازگشت به وضعیت قبلی، نمی‌تواند پاسخگوی چالش‌های عمیق باشد. در مقابل، استحکام با تمرکز بر حفظ کارکردهای اساسی در عین انعطاف‌پذیری در روش‌ها، می‌تواند رویکرد مناسب‌تری برای طراحی خط‌مشی‌های دفاعی در شرایط پیچیده و متغیر کنونی باشد