بازتفسیر اصطلاح قرآنی «ملأ» براساس یافته های نوین زبانشناختی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد، علوم قرآن وحدیث، دانشکده الهیات معارف اسلامی و ارشاد، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران

doi
10.22034/isqs.2024.47100.2221
چکیده

در قرآن کریم شاهد استفاده از ماده م‌لء در صورت‌های مختلف هستیم که در سه گروه می‌توان آنها را دسته‌بندی نمود: 1)تصاریف مختلف از ریشه مَلَءَ به‌معنای پُر کردن(10 مرتبه کاربرد)، 2)ملأ به‌معنای اشراف و بزرگان قوم(28 مرتبه کاربرد)، 3)کاربرد ملأ أعلی(2 مرتبه کاربرد).. در این پژوهش بناداریم تا با استفاده از روش پژوهش ریشه‌شناختی از طریق مطالعه‌ای کتابخانه‌ای به دنبال ارائه معنا و تفسیری نوین و روشمند برای کاربرد ملأ در قرآن کریم هستیم. از رهگذر تحلیل داده‌ها این نتیجه حاصل شد که همسانی صورت دو واژه ملأ (یک به‌معنای بزرگ قوم و دیگری به‌معنای پر کردن)، صرفا نوعی اشتراک لفظی است. کاربرد ملأ از ریشه ملی به‌معنای سخن گفتن تشکیل شده و پس از تغییر و تحولات ساختاری به‌صورت مَلَأ درآمده است که علی‌رغم ایده راغب، معنای اصلی آن برابر سخنگویان و سخنوران قوم است. نکته مهم آنکه از رهگذر تحلیل کاربردهای قرآنی ملأ نیز نتایج پژوهش حاضر تقویت می‌شود بدین معنا که مقوله سخن‌گفتن یکی از مهمترین جنبه‌های شخصیتی گروه ملأ است، حال آنکه تاکنون مفسران قرآن کریم بدان توجهی نداشته‌اند و نوآوری پژوهش حاضر تأکید برهمین خصوصیت شخصیتی ایشان است.