فی الطبیعة عجایب؛ دستخطی نویافته از شمسالدین محمد کیشی بر حاشیه القانون فی الطب
نویسندگان
1 مؤسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب سنتی و مکمل، تهران، ایران
doi
10.22059/jihs.2024.383163.371804چکیده
شمسالدین محمّد کیشی از دانشمندان نامدار سدهٔ هفتم هجری است که هم در علوم فلسفی و عرفانی دست داشته و هم به فقه و تفسیر و حدیث نگاهی داشته و هم در دانش پزشکی چهرهای شناخته شده به شمار میرفته است. در این نگاشته، دو یادداشتِ نویافته کوتاه به دستخط او، در حاشیه کتاب پنجم القانون فی الطب ابنسینا معرفی میگردد. این یادداشتها اموری را فرا مینماید که میتواند شایان توجه باشد. از جمله اینکه در یادکرد لقب و نام پدرِ شمسالدین، اختلافی در میان منابع کهن وجود دارد. در یکی از این دستنوشتها، نویسنده نام خود را بهصراحت «محمّد بن محمّد الکیشی» میخواند. از سوی دیگر ذکر یک واقعه خلافآمدِ عادت در بارهٔ نکتهای پزشکی که در حضور حاکم نامدارِ اصفهان، بهاءالدین محمّد اتفاق افتاده و برداشتی که کیشی از آن دارد، میتواند پرتوی بر اندیشههای علمی کیشی بیندازد. همچنین در این مقاله کوشش شده است دستنوشتههای یادشده بهتقریب تاریخگذاری شوند و برخی دریافتهای تاریخی و علمی نیز از این دستنوشتهها برداشت شود.