از سیلیکسیون دو ناتور تا انتخاب طبیعی؛ تحقیقی در واژهگزینی ایرانیان
نویسندگان
1 پژوهشگر غیروابسته تاریخ علم
doi
10.22059/jihs.2025.386167.371809چکیده
پیش از این در مقالهای که در همین مجله منتشر شده بود، نکاتی در بارهٔ واژهٔ تکامل و پیشینهٔ آن در متون فارسی، عربی و ترکی عثمانی آمده بود. در ادامهٔ آن تحقیق، اینک به بررسی واژهٔ «انتخاب طبیعی» و معادلهای مختلف آن در زبانهای مذکور پرداختهام. در این مقاله با بررسی اسناد مختلف نشان دادهام که ترکیب «انتخاب طبیعی» که از زبان عربی وارد شده بود، توانست در بین ایرانیان رواج یابد. یعنی درست برخلاف واژۀ《تکامل》 که از ترکان عثمانی وام گرفته شده بود. بررسی واژهها و معادلهایی که روشنفکران ایرانی برای کلمات فرنگی انتخاب میکردهاند بخشی از پژوهشی است که میتواند نوعی جامعهشناسی تاریخی علم تلقی شود و پژوهشهای مرتبط را با درک بهتری نسبت به تاریخ ورود علوم جدید به ایران پیش ببرد.