فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از مولانا زین‌الدّین علی منجّم لاری، دانشمند سدۀ یازدهم ه.ق، مکاتباتی انتشار یافته که از جانب پیترو دلاواله _جهانگرد مشهور ایتالیایی_ در دورۀ شاه عباس صفوی در موضوع علم نجوم برای او نوشته شده است. موضوع مکاتبات نشان از آشنایی این شخص از دستاوردهای علمی اروپا در زمینۀ نجوم و شأن و جایگاه علمی او نزد دلاواله دارد. بررسی فهرست نسخه‌های خطی نشان می دهد که وی بر روی برخی از مهم‌ترین آثار نجومی دانشمندان ایرانی حاشیه‌هایی نوشته است. امّا از این میان، یک مجموعه با موضوع نجوم در کتابخانه آکادمی علوم آذربایجان در شهر باکو نگه داری می‌گردد که یکی از آنها «رساله» مولانا زین‌الدّین منجّم لاری است. مقایسهٔ این رساله که با عنوان «جدول استخراج سال‌های 1024، 1032، 1034، 1043 ه.ق» نام‌گذاری شده، نشان از مهارت او در موضوع تقویم، نجوم و اسطرلاب دارد. این مقاله برای نخستین بار، ضمن معرفی و بررسی این «رساله» به عنوان نخستین اثر شناخته شده از این دانشمند ایرانی و با مقایسه و بررسی دیگر نسخه‌های خطی که او بر آنها حاشیه نوشته و نیز سفرنامهٔ پیترو دلاواله که نشان از دوستی و آشنایی عمیق این دو دارد، تأثیر و جایگاه او را در ورود دستاوردهای فکری علم نجوم در ایران، بررسی می‌کند.